Twaalf dozen diepvrieskip voor een Zuid-Afrikaanse minister

Kaapstad – Ineens was daar Angelo Agrizzi, een gezette man op leeftijd, een kruising tussen een walrus en Boris Jeltsin. Gedurende zijn getuigenissen voor de commissie-Zondo, die onderzoek doet naar staatsinkapseling in Zuid-Afrika, kwam hij met beschuldigingen die het land enkele maanden voor de verkiezingen deden sidderen. Hooggeplaatste politici, vakbondsleiders, ambtenaren, zakenlui, Agrizzi noemde ze allemaal bij naam tijdens zijn zeven dagen durende getuigenis. Volgens hem heeft zijn bedrijf de afgelopen twintig jaar gigantische bedragen aan steekpenningen betaald om lucratieve overheidscontracten in de wacht te slepen. Zoveel geld dat, in de woorden van Agrizzi, ‘zelfs de paus door de knieën zou zijn gegaan’.

Agrizzi, vergezeld door vier bodyguards, was jarenlang Chief Operating Officer (coo) van de Bosasa Groep, die voortkwam uit Dyambu, een bedrijf dat was opgezet door prominenten van de ANC Vrouwenliga. Bosasa is gespecialiseerd in ‘facilities management’ en wordt gerund door zakenman Gavin Watson, een man met struggle credentials en banden met het anc.

In zijn getuigenissen vertelde Agrizzi onder meer dat Bosasa maandelijks tussen 250.000 en 375.000 euro uitgaf aan smeergeld. Dat geld lag opgeborgen in een enorme kluis en werd afgeleverd in grijze plastic zakken. Ook trachtte Bosasa volgens Agrizzi de toenmalige president Jacob Zuma te beïnvloeden in zijn aanstelling van een nieuw hoofd van het OM, om zo het onderzoek naar Bosasa’s corruptie, dat sinds 2009 loopt, te ondermijnen. Maandelijks zou er bovendien 20.000 euro aan een fonds van Zuma zijn geschonken. Ook de verkiezingskas van het anc, inclusief die van de huidige president Cyril Ramaphosa, werd stevig gespekt. Agrizzi hield het allemaal bij in een zwart opschrijfboekje. Daarnaast maakte hij foto’s en geluidsopnamen.

Het meest pathetisch was het verhaal over de omkoperij van minister Nomvula Mokonyane, nauw bevriend met Zuma. Naast een retainer van drieduizend euro per maand kreeg Mokonyane elk jaar een kerstpakket dat bestond uit: vier dozen sterke drank, een lading brandy en andere luxedranken, veertig dozen met verschillende biersoorten, acht lammeren, tweehonderd kilo rundvlees en twaalf dozen diepvrieskip.

De vraag is waarom Agrizzi besloot om als getuige voor de commissie-Zondo te verschijnen. Volgens eigen zeggen zag hij het licht na een bijna-doodervaring eind 2016, toen hij een hartoperatie had ondergaan en een tijdje in coma lag. De nieuwssite News24 acht het waarschijnlijker dat Agrizzi ondanks een Bosasa-aanbod van vijf miljoen euro zwijggeld besloot om zelf het initiatief te nemen omdat hij zo hoopt om strafvervolging te vermijden.

Help ons groene.nl te vernieuwen.

Doe mee aan onze enquête

Het invullen neemt zo’n 5 minuten in beslag. U kunt niets winnen, maar wij zijn u zeer erkentelijk als u meedoet aan de enquête.