Televisie- De nachtmerrie van Ina Post

Twee moorden

Lucia heet sinds kort weer voluit De Berk, in herziening vrijgesproken van meervoudige moord. Ina heet al twee decennia weer Post, maar alleen omdat ze haar straf vanwege doodslag uitzat. Zij vecht voor eerherstel omdat haar bekentenis van 1986 louter resultaat zou zijn van onaanvaardbaar grote psychische druk door verhorende rechercheurs. Na vier afwijzingen stemde de Hoge Raad in met herziening. Donderdag 8 juli worden die rechercheurs gehoord door het Gerechtshof in Den Bosch. De avond daarvoor kunt u hen leren kennen dankzij rollen van acteurs Huub Stapel en Leopold Witte in De Nachtmerrie van Ina Post. In die productie, waarin Karina Smulders indrukwekkend de toen dertigjarige bejaardenverzorgster Ina Post speelt, verdacht van doodslag op een cliënte, en waarin Post zelf in het documentaire deel te zien is, bestaat geen twijfel over haar onschuld. Het lijkt een uniek programma in de tv-geschiedenis - lopende een proces zendt een omroep (HUMAN) een gedramatiseerde reconstructie uit waarin stelling wordt genomen inzake schuld en onschuld. Zullen de rechters kijken?
Op mij komt dit docudrama overtuigend en dus angstaanjagend over. Je weet dat mensen zaken bekennen waaraan ze niet schuldig zijn, maar ‘hoopt’ toch dat dat beperkt blijft tot dictaturen die zich bedienen van fysieke en psychische intimidatie en marteling. Naïef. Knap is dat je meer gaat begrijpen van de mechanismen achter een valse bekentenis in het algemeen en die van Post in het bijzonder. Kundig werd ze gepakt op zwakke plekken - niet zozeer die in haar versie van de gebeurtenissen als wel die in haar leven, karakter en geschiedenis. Dat is zowel resultaat van scenario, regie en overtuigend spel, als van bronnenonderzoek. Betreffende rechercheurs gaven ooit een interview aan een rechtenstudente. Daaruit blijkt vooral dat ze nauwelijks bewijs en vooral 'een gevoel’ hadden; en dat ze zich bewust waren van haar wankele positie. Onaangenaam. Tegelijk vraagt deze kijker zich af hoe het dan wel moet, gezien het feit dat bepaald niet alleen onschuldigen ontkennen.
Een andere waar gebeurde moord, een jaar daarvoor, vormt het sluitstuk van een documentaire over voormalige opvarenden van de Rainbow Warrior - van wie fotograaf Pessoa omkwam door een aanslag in Auckland, uitgevoerd door de Franse geheime dienst. Mitterrand liet zijn kernproeven op Mururoa niet langer door actievoerders hinderen. We zien op archiefbeeld hoe het beschadigde schip door zijn bemanning begraven wordt, afgezonken als een stervende walvis. Op de bodem blijkt het een soort koraalrif geworden, vol kleurig leven. Metafoor voor de benadering van 'warrior’ van het eerste uur en onbetwiste held, Martini, die de prijs voor hun acties niet te hoog vindt: anders waren die Fransen langer doorgegaan. Anderen zijn nog nauwelijks in staat over de dood van Fernando te spreken.
De film geeft een goed beeld van de drive van die toen jonge honden, de commune-achtige sfeer, de cultuur van voorbij actiewezen. Vijftigers en zestigers zijn het nu, getekend door tijd en leven. Velen van hen beland op het paradijselijke Waiheke - oude hippen, Koos Koets en zijn maat. De een levend volgens Candide’s motto 'il faut cultiver son jardin’, wortels telend of jam makend ('ik wilde niet langer alleen “nee” zeggen’). Martini als alleenstaande vader zorgend voor zijn kinderen en alleen nog via internet 'wacht lopend’ om schepen met kernafval in de gaten te houden. De ander directeur van een modern Nieuw-Zeelands Greenpeace, met callcenter, marketing en geoliede fondswerving. Pet af voor alle varianten. Een jongmaatje van toen blijkt nu kapiteinse van een hypermodern actieschip. Haar zien we maar even. Jammer.

Kees Vlaanderen, Willem de Haan, De nachtmerrie van Ina Post. HUMAN. Woensdag 7 juli, 23.22 uur, Nederland 2
Suzanne Raes, The Rainbow Warriors of Waiheke Island. NPS. Zondag 11 juli, 23.00 uur, Nederland 2