Televisie

Tweedimensionaal

Televisie: Medea kan niet overtuigen

In De nacht van Aalbers (Vara, 2001) wordt de maîtresse van een prominent PvdA-politicus dood in diens hotelkamer gevonden. Ongeluk of moord? Het blijft onzeker, maar ’s mans voorlichter krijgt het akkefietje vakkundig in de doofpot door een tv-bons als zwijggeld een staatssecretariaatje toe te spelen. Politiek en journalistiek: ratten, meneertje. Althans, dat leek de boodschap van makers Tomas Ross en Theo van Gogh. Wie zich over dat wel erg dikke hout heen zette, kon toch lol beleven aan een uurtje anderszins goed gemaakt tv-drama.

Vier jaar later zien we het laatste stuk van Van Goghs tv-nalatenschap: Medea (Avro) – weer over politiek, maar nu zesdelig. Eindelijk geen low budget, en dat betaalt zich vooral uit in wat het oog wil: styling, kleding, locaties, figuratie. Maar qua inhoud is Medea een Aalbers in de overtreffende trap: de personages nog cynischer en machtsgeiler, hun slechtheid nog nadrukkelijker geacteerd, de streken nog smeriger en het aantal diep-rotte maatschappelijke sectoren nog groter. In drama geldt nog meer dan in het leven: geen Kwaad zonder Goed. Dat schuilt hier in de titelrol. Althans, zij is de enige die weet wat liefde is: liefde voor haar vader, de enige fatsoenlijke politicus in Den Haag, die via smerige opzetjes ten val en ter dood komt; en liefde voor de charismatische Jason, aanstaand vader van haar tweeling, die na vastgoedsucces een razendsnelle populistisch-politieke carrière maakt.

Dat Medea kleding en gedrag vertoont die alles met de wereld van Ordinair Nieuw Rijk en niets met die van de Beschaafde Chic van haar vader van doen hebben – het behoort tot de kleinere onwaarschijnlijkheden. Maar dat zij als enige tussen wolven, ratten en slangen (en alle kijkers) niet ziet dat Jason een liefdeloze machtswellusteling is – dat maakt haar niet zozeer een tragisch als wel een ongeloofwaardig personage. In het kraambed weigert ze ondanks helse weeën te persen, wachtend op Jason. Maar die hetero-Pim met Bruinsma-trekjes laat haar barsten en viert zijn verkiezingsoverwinning, behaald op looks, geld, wat slogans en zonder programma. Het is zo nadrukkelijk en de personages kennen zo weinig tegenstrijdigheden, de mens eigen, dat alleen de oprechte soapliefhebster een traantje om de lijdende kraamvrouw zal laten. Maar die kijkt niet naar Nederland 3.

Medea is intelligenter en mooier gemaakt dan soap, maar de kwaliteiten van beeld, losse scènes, stukken dialoog, acteerwerk (Van Gogh had naast geweldige acteurs ook vaak beperkte uit wie hij het maximale haalde) produceren geen overtuigend geheel. Verhaal gekunsteld en soms letterlijk onverstaanbaar. En zowel personages als boodschap tweedimensionaal.