Uit het leven

Dat wij Brits drama ongezien bejubelen heeft ook van doen met de zeef die inkopers vormen. ‘Platte’ omroepen weten van Engeland alleen dat je er overheen vliegt op weg naar de States. De ‘sjieke’ kiezen meestal de mooiere stukken uit de boutique van ‘Auntie B’. Soms gaat het mis. Close Relations bijvoorbeeld, naar de roman van Deborah Moggach. Over een jongbejaard echtpaar en hun drie dochters. Mevrouw Moggach heeft een database met: a) types; b) maatschappelijke opvattingen; c) gradaties van vrouwenbewustzijn; d) relatieproblemen. Dan doet ze iets met shift of alt en verdomd, het beweegt. Het zal prachtig gevonden worden want het is zo ‘herkenbaar’: oudere vrouw verlaten voor jongere; vrouw leeft voor verwende kinderen; vrouw afhankelijk van getrouwde minnaar; vrouw ontdekt lesbische liefde. Wellicht blijken ze na hun Werdegang ‘sterk’. Maar wat mij betreft vallen ze allemaal dood, want ze zijn modieuze bedenksels van iemand die moeiteloos nog tien ‘Naaste families’ uit de computer laat rollen, ‘uit het leven gegrepen’ en juist daarin ongeloofwaardig. (Vara, vrijdag, 21.03).

Dan Grafters (VPRO, zondag, 19.30). Heet comedy, maar er passeert evenveel ellende als bij Moggach. Twee broers, niet gehinderd door enige expertise, verbouwen herenhuis van yuppenstel. Ramp op ramp volgt (uit het leven gegrepen dus). De levens van deze vier, upper- en lower-class, raken steeds meer verweven. Dat is volstrekt ongeloofwaardig, maar voor wie het accepteert worden de personages en hun betrekkingen juist weer geloofwaardig - omdat de schrijvers geen cases maar mensen scheppen, en geestig zijn, een kwaliteit waarvoor computers geen knop hebben. Genoten heb ik van 8 Hours from Paris van Philippa Lowthorpe (VPRO). Portret van de provincieplaats Crewe en haar inwoners. Crewe bestaat echt. Het is dan ook een mix van fictie en documentaire, groot aantal verhalen die elkaar soms raken. Documentair (en hilarisch) is het bezoek van een delegatie van een Duitse zusterstad. Een ambitieuze gemeenteambtenaar leidt hen langs de ‘bezienswaardigheden’ en spreekt het jargon van 'Crewe op weg naar de 21ste eeuw’. Daar hoeft Lowthorpe niets aan toe te voegen. Pijnlijker (en documentair) is de hoogbejaarde, sinds twee maanden weduwnaar, nog nooit de keuken van binnen gezien, die bezoek krijgt van een maatschappelijk werkster vanwege aanvraag om Tafeltje Dekje. Afgewezen: hij is nog te gezond. Zijn bokkig gedrag is levensecht. Lowthorpe levert huwelijksleed, jeugdcriminaliteit en gein. En ik verlangde naar een talentvolle jonge filmer die zoiets, met evenveel kritische zin en compassie over Kerkrade zou maken.