Uitverkocht

Na meer dan een eeuw sluit de beroemde muziekhandel Broekmans en Van Poppel op de Van Baerlestraat haar deuren.

Medium p1000631
© Foto’s: Maartje Smits

Broekmans en Van Poppel. Ik hoorde deze sprookjesachtige namen voor het eerst toen ik als kind op pianoles zat. Telkens als ik alle stukken uit een muziekboek gespeeld had, sprak meneer Kok de intrigerende woorden: ‘Als ik binnenkort in Amsterdam ben, ga ik voor jou naar Broekmans en Van Poppel.’ Dat het dan nog makkelijk een maand kon duren voor het nieuwe boek op de piano lag, maakte die winkel alleen maar geheimzinniger. Het was begin jaren negentig, het internet kraakte nog en de hoofdstad leek mijlenver weg.

De verhalen over Harry Potter en de tovenaarswinkelstraat Wegisweg waren nog niet geschreven, maar in mijn verbeelding lag de muziekwinkel in een soortgelijk magisch steegje.

Na de bedeesde meneer Kok die altijd vond dat ik te hard speelde, kwam een ambitieuzere pianolerares die zo streng was dat ik nog steeds wel eens nachtmerries heb dat ik ben vergeten te oefenen. Maar, ik speel nog steeds, weliswaar elektrisch omdat de piano niet naar Amsterdam is meeverhuisd. En, alleen de inventionen en suites van Bach die mevrouw Hinderdael ooit als huiswerk opgaf. Nieuwe boeken heb ik niet nodig en daarom had ik, hoewel ik al jaren in Amsterdam woon, Broekmans en Van Poppel nog steeds niet van binnen gezien.

Al meer dan honderd jaar bedient de winkel vlak bij het Concertgebouw muziekliefhebbers. Musici van het Koninklijk Concertgebouworkest kopen er hun stukken, maar ook hobbyisten zoals ik, of mensen die net een nieuw instrument leren spelen. Als ik op een van de grijze dagen voor Kerst de winkel bezoek, hoor ik een man van middelbare leeftijd vragen naar ‘een beginnersboek voor pianisten’. Een verkoopster met engelengeduld vindt uiteindelijk een boek dat past bij het niveau dat de man zelf omschrijft als: ‘Wel met twee handen, maar zonder mollen.’

Medium p1000636

‘Ik moet dirigenten van wereldorkesten helpen, maar ook mensen die net aan hun tweede boekje beginnen’, vertelt ze me als ik ernaar vraag. Al tien jaar haalt ze hier – ladder op, ladder af – muziekboeken uit de kast. ‘Die specialistische kennis kan ik straks niet meer kwijt.’

Dit zijn de laatste dagen voor de mooiste muziekwinkel van het land. Ondanks het uitgebreide assortiment, ondanks de specialistische kennis van het personeel. Hoewel de verkoop van muziekboeken nog goed loopt, is het meestal rustig in de zaak. Mensen bestellen via het internet. Boeken worden thuisbezorgd. In januari zal alles worden ingepakt en naar het magazijn in Badhoevedorp verhuizen. Daar zal de winkel overigens weer op precies dezelfde wijze worden opgebouwd. ‘We copy-pasten het gewoon’, vertelt de medewerkster die ondanks dit treurige vooruitzicht de moed erin houdt. ‘Anders kunnen we zelf ook niets meer vinden.’ Toch zal de aanloop voor die winkel niet hetzelfde zijn als hier in de Concertgebouwbuurt, dus wordt er tegelijkertijd hard gewerkt aan de website. ‘Zodat je straks ook in onze onlinewinkel lekker kunt snuffelen en bladeren.’

Een conservatoriumstudent komt nog even snel een cadeaubon verzilveren, en een violiste van het Concertgebouworkest gebruikt haar lunchpauze om een paar nieuwe stukken in te slaan.

Het komt natuurlijk door het internet, maar ook door de kopietjes, wordt mij verteld. Officieel moet je, wanneer je een muziekstuk uitvoert voor publiek, in het bezit zijn van een gedrukte versie, maar lang niet iedereen houdt zich daaraan. Ik weet het nog van de pianoconcoursen waar ik vroeger met veel buikpijn aan meedeed. Je mocht alleen van kopietjes spelen als de echte boeken op een stapeltje op de vleugel lagen.

Medium p1000623

Bij Broekmans en Van Poppel geen kopietjes, wel veel tweedehandsboeken. Op de begane grond zijn de wanden tot aan het plafond belegd met kasten, elke categorie een eigen vakje. Op de uitneembare lades liggen keurige stapeltjes boeken. Grote componisten en populaire musicals krijgen twee lades. Een gezette Duitse heer komt hijgend de winkel binnen. ‘Bach. Cd. Bach?’ roept hij, alsof iets hem op de hielen zit. De verkoopster wijst hem de wenteltrap naar boven en ik loop achter hem aan.

Op de eerste verdieping is de uitverkoop uitgeraasd. De bordjes staan er nog, maar de rekken zijn nagenoeg leeg. Cd’s gaan met veertig procent korting weg. Even twijfel ik, maar mijn laptop kan de schijfjes niet meer afspelen. De Duitser staat vertwijfeld in het midden van de ruimte. ‘Bach?’ De verkoopbalie is leeg, door de grote open ramen erachter kan ik het Museumplein zien liggen. Op het grasveld komt een slinger fietsende toeristen met veel moeite vooruit. Het Duitse woord voor uitverkocht ken ik niet.