Ukip’s overwinning begint aan de kust

Londen – Mocht UK Independence Party (Ukip) nog op zoek zijn naar een bevredigende verkiezingsleuze, dan is ‘We’ll fight them from the beaches’ het overwegen waard, een knipoog naar Winston Churchills befaamde ‘We’ll fight them on the beaches’.

Nergens hebben de nationalistische kippers immers zo veel steun als in de plaatsen aan de Britse Noordzeekust.

De kans is groot dat Ukip dit najaar haar eerste afgevaardigde in het Lagerhuis heeft in de persoon van Douglas Carswell. Deze euroscepticus van de Conservative Party stapte afgelopen week over naar Ukip, waarmee hij een tussentijdse verkiezing forceert in zijn kiesdistrict Clacton-on-Sea. Carswell heeft geen vertrouwen meer in David Cameron omdat hij had vernomen dat de premier niet van plan is om hard met Brussel te onderhandelen over het teruggeven van macht. De premier zou genoegen nemen met kleine concessies die hij vervolgens als triomf wil verkopen in de aanloop naar het EU-referendum van 2017. Veertig jaar geleden had premier Harold Wilson hetzelfde gedaan. Uit een opiniepeiling blijkt dat de 43-jarige Carswell kan rekenen op de steun van 64 procent van de bewoners in zijn kiesdistrict. De Conservatieven roepen nu dat een stem op Ukip de socialist Ed Miliband helpt, omdat het de rechtse stem splijt.

Voor de kippers zijn de gevestigde politici echter een emmer zeewater. De Conservative Party is de afgelopen jaren de kant op gegaan van de Progressive Conservative Party in Canada. Waar dat toe leidt, bleek bij de Canadese verkiezingen van 1993, toen de partij nog maar twee zetels overhield. De Reform Party was de grote winnaar, en heeft met terugwerkende kracht de bijnaam ‘de Ukip van de prairies’ gekregen. Als Carswell inderdaad wint, lopen er wellicht meer Tories over.

De aantrekkingskracht van Ukip gaat verder dan een afkeer van massa-immigratie en Brusselse bemoeizucht. Het leeft bij mensen die door de gevestigde politieke orde, links en rechts, jarenlang niet serieus zijn genomen. En die mensen zijn oververtegenwoordigd in vervallen badplaatsen als Clacton-on-Sea, waar veel blanke Britten uit de arbeiders- en lagere middenklasse kijken naar herhalingen van Dad’s Army, bingo spelen en terugverlangen naar vroeger.

Daarom zijn de kustplaatsen vruchtbaar gebied voor antipolitici. Enkele dagen voor Carswells stap besloot Ukip-leider Nigel Farage zich te kandideren in het kustoord Ramsgate, een plek waar, zo merkte Clive Aslet op in The Daily Telegraph, ‘nostalgie een cult is geworden’.