Undercover

Als ik nadenk over wat ik de laatste maanden voorgeschoteld heb gekregen, dan trek ik twee conclusies.
Ten eerste: De undercoverjournalisten die doorgedrongen zijn tot het hart van de extreem-rechtse partijen zijn zeer moedig geweest. Degene die daarbij nog heeft gefilmd, heeft nu sprekend materiaal dat de meeste mensen niet verwacht hebben: criminele activiteiten worden onthuld, mensen moeten geslacht en tegen de muur, plus een aantal bekentenissen. Schokkend voor wie na de oorlog is geboren.

Is dit nou niet het werk dat door de BVD, de Criminele Inlichtingendienst, het Interrregionaal Recherche Team, kortom de professionals gedaan had moeten worden? Mijn antwoord is ja, maar omdat er geen democratische controle op dat soort eenheden is, doen die waar ze trek in hebben en dat is andere koek. De ‘gewone’ instanties, zoals politie en Openbaar Ministerie, zijn trouwens wel actief tegen criminele leden van extreem-rechtse partijen bezig.
Ten tweede: Als er een politie-eenheid ontstaat die in samenwerking met het Openbaar Ministerie undercover werkt bij de professionele criminaliteit en werkmethoden gebruikt die over de schreef gaan, zoals het invoeren van hasj, dan dient daar democratische controle over te blijven bestaan. Als een procureur-generaal en een minister geinformeerd worden over praktijken die echt niet door de beugel kunnen en de minister doet niks, dan functioneert die democratische controle niet. Inkijkoperaties, het gebruik van infiltranten, het gebruik van criminelen, het afluisteren van allerlei mensen, het plaatsen van apparatuur en de handelwijze van zo'n eenheid in het algemeen gaan een geheel eigen leven zonder grenzen leiden.
Dat heet dus een Geheime Dienst.
Wat gaat er nu gebeuren na de opheffing van het IRT? Er wordt een nieuwe eenheid ingesteld onder leiding van een procureur-generaal, opgetuigd met een 'sectie stiekem’. Is Nederland nog een democratisch land?