Uruguay wint de cannabiscup

Montevideo – Op een mooie zondagmiddag doen zich in hartje Montevideo zo’n driehonderd aanwezigen te goed aan de beste wiet van Uruguay. Onder het genot van een hapje en een drankje bepalen de connaisseurs, die driftig aan hun pijpjes lurken, wie de felbegeerde cannabiscup wint.

Het lijkt een tafereel uit Amsterdam waar al decennia wiet­wedstrijden worden gehouden. Maar in ­Uruguay wordt het vooruitstrevende Nederlandse drugsbeleid ruimschoots overtroffen.

President José Alberto Mujica, een oud-guerrillero die als bohemien bekend staat, wil de productie en distributie van wiet van hogerhand organiseren. Het gebruik is al niet meer strafbaar. Een overheid die er wietplantages op nahoudt, de hoogte van de werkzame stof thc controleert en vervolgens de drugs verspreidt moet van Uruguay het eerste land ter wereld maken waar de hele keten van de wiethandel legaal is. Naar Nederlands model moet er ook een wietpas komen om bijvoorbeeld drugs shoppende Argentijnen buiten de deur te houden. De deelnemers aan de cannabiscup spelen vast in op de liberalisering.

Het is Mujica naar eigen zeggen te doen om het interne gebruik te normaliseren en gebruikers te behoeden voor criminaliteit. Hij zou met zijn plan jaarlijks de misdaad dertig tot veertig miljoen Amerikaanse dollars afhandig maken die naar de staatskas kunnen doorstromen. Zes procent van de Uruguayanen gebruikt wiet. Wereldwijd een heel normaal gemiddelde.

In de regio gaan er ondertussen meer stemmen op voor een alternatief voor de war on drugs die al tientallen jaren zonder succes wordt gevoerd. Zo wil de Guatemalteekse president Perez Molina een legalisatie van alle drugs. Zijn land is een belangrijke doorvoerroute voor met name cocaïne naar de VS en mede hierom extreem gewelddadig. Maar de meeste landen durven deze plannen niet concreet te maken en ook het Uruguyaanse parlement aarzelt. Zelfs niet alle wietactivisten in Uruguay zijn in jubelstemming. Zij zien het niet zitten om als gebruiker via hun wietpas te worden geregistreerd in een database omdat zij vrezen voor misbruik.

Ook als de wietlegalisering in Uruguay doorgaat, valt te betwijfelen of de omringende landen volgen. Uruguay wordt wel het Zwitserland van Latijns-Amerika genoemd door zijn liberale sfeer en relatieve welvaart. Qua ongelijkheids- en geweldsproblematiek is het land dan ook niet te vergelijken met veel andere landen in de regio. Een alternatief drugsbeleid kan niet zomaar in elk ander land worden toegepast. Bovendien is het vooral de keiharde handel in harddrugs die slachtoffers maakt. Wellicht kan een goed werkende legale wieteconomie in Uruguay eerder symbool staan voor een schoorvoetend veranderende houding ten opzichte van drugs. In Uruguay wordt volgend jaar in ieder geval weer gestreden om de cannabiscup.