Film: ‘Gek van Oranje’

Valse romantiek

Medium film
Henk (Ton Kas) en zijn hond in Gek van Oranje, regie Pim van Hoeve © PIEF WEYMAN / SEPTEMBER FILM DISTRIBUTION

De nieuwe Nederlandse speelfilm Gek van Oranje moet ‘dé feel good film van het jaar’ zijn, aldus de reclame, maar het eindproduct maakt alleen maar depressief. Alles wordt de kijker opgedrongen, maar niets blijft hangen, niets raakt echt. Regisseur Pim van Hoeve, die titels als Dummie de Mummie en Liever verliefd op zijn naam heeft staan, gebruikt snelle montage, verblindende belichting, ‘vrolijke’ kleuren en prachtige acteurs om dat goede gevoel op te wekken. Maar in de praktijk pakt de kijkervaring totaal anders uit.

Het meest verdrietig maakt de verhaallijn van een suïcidaal meisje van rond de vijftien. Het is 2010, Oranje speelt op het WK voetbal in Zuid-Afrika. Het hele land is in een juichstemming, maar dit meisje niet. Ze wil zelfmoord plegen. Op het moment dat ze van een dak wil springen redt een jongen haar die bezig is een feestje voor te bereiden waarop hij samen met zijn vrienden naar een groepswedstrijd gaat kijken. Hij wordt meteen verliefd, maar we krijgen geen inzicht in waarom zij zo ongelukkig is. Het gaat alleen maar om de valse romantiek van twee tieners. Ook al wil je jezelf van het leven beroven, goed zul je je voelen, is de boodschap.

Deze exploitatie van de kijker zet zich voort in alle andere verhaallijnen van Gek van Oranje, bijvoorbeeld die van een droevige schrijver die in de ban raakt van een mooie, jonge vrouw die graag zwanger wil worden. Hij: getrouwd, vader van twee zoons die voetbalgek zijn. Zij: woont op een boot in de grachten van Amsterdam met haar vriendje die liever voetbal kijkt met zijn maten dan met haar in bed te gaan liggen om zich voort te planten. Terwijl de rest van het land tijdens de voetbalwedstrijden aan de buis gekluisterd is, doorkruisen de schrijver en de jonge vrouw de verlaten stad. Dit is een fantastisch idee dat op zich een hele film had kunnen opleveren. Bovendien zijn de acteurs Nasrdin Dchar en Hannah Hoekstra altijd fijn om naar te kijken, de laatste vooral als weerbarstige dochter in Sacha Polaks Hemel (2012). Maar de intelligentie die beide acteurs te bieden hebben verdwijnt in de handen van regisseur Van Hoeve. In de scènes van Dchar en Hoekstra is er net als in de rest van de film geen sprake van echtheid van emotie – alles is erop gericht gevoel te fabriceren en te manipuleren.

De ‘goed-gevoelfilm’ werkt het best wanneer de euforie bij de kijker spontaan naar voren komt via een slimme plot en tragische personages die in komische situaties waardevolle lessen over het leven leren. Slechts sporadisch komt iets wat hierop lijkt naar boven in Gek van Oranje. Wat dit betreft steelt het hondje in de film de show. Door te blaffen blijkt hij telkens weer de eindstand van wedstrijden van Oranje goed te voorspellen. Dat hondje speelt de sterren van de hemel. Ik geloof nog het meest in hem omdat hij eigenlijk niet beter weet. Dat kan niet worden gezegd van de makers van de film. En van de filmfondsen die verantwoordelijk zijn geweest voor de totstandkoming van Gek van Oranje.


Te zien vanaf 15 februari