Van de straat

Er moet iets worden gedaan. LE:

Overal waar je om je heen kijkt is water. Water in Noord- en Oost-Nederland. De aardappels verrotten in de grond. De regering springt bij. Relus ter Beek draagt kaplaarzen. Een toeristenboot vaart door ondergelopen land.
In Nicaragua en Honduras is het water modder geworden. De rivieren zijn daar als kokende caramelvlaaien door het land getrokken en hebben alles meegenomen. In de achtergebleven modder zien we de onderkanten van huizen, de wortelkroon van bomen. Blauw aangelopen lijken steken uit de modder omhoog: een been, een hoofd, een kont in wat eens een bloemetjesjurk was. In Nicaragua is het dodental opgelopen naar elfduizend. Er hangt een lijkenlucht.
Hier is iets onvoorstelbaars gebeurd. Niemands schuld, niemands bult.
Het doet denken aan de aardbeving van Lissabon, op 1 november 1755, waar dertigduizend mensen omkwamen. Tot die dag dacht men in Europa de wereld wel zo'n beetje onder controle te hebben. God was afgeschaft en de Rede was er voor in de plaats gekomen. Het revolutionair elan van de Verlichting werd op één dag gebroken.
Wij moeten het allang doen zonder enig begrip of model. Erger nog, we worden simultaan bestookt met boodschappen die elkaar uitsluiten. De oude John Glenn heeft voor de laatste keer door de ruimte gereisd; premier Kok stelt het ‘zinloos geweld’ aan de kaak en de beste aanschaf om het leven nóg leuker te maken is een geurkaars.
Wie is het die ons gek wil maken?
Voor het zinloze geweld in Nicaragua valt geen meldpunt in te stellen. Uit het heelal komt geen teken van leven dat onze eenzaamheid op zou lossen. Wat moeten we dan met een geurkaars?
Stel dat iedere Nederlander drie gulden zou storten op een rekening voor Nicaragua en Honduras, ook de zuigelingen en peuters van de kinderbijslag, dan hebben we vijfenveertig miljoen. Als onze buren in Duitsland hetzelfde zouden doen hebben we al driehonderd miljoen bij elkaar. Dat is nog een druppel op een gloeiende plaat, maar als je daarbij nog eens optelt wat regeringen en bedrijven kunnen doen, kom je een eind in de goede richting.
Waar het mij om gaat is niet dat die inzamelingsacties niet van de grond zullen komen. Voor je het weet staat Paul de Leeuw pro deo te zingen ten bate van de slachtoffers in Midden-Amerika en trekt André van Duin gekke bekken om de mensen daar aan het lachen te maken. Nederland draait heus mee in de vaart der volkeren. Maar laten we nu eens voor één keer beseffen dat een gedeelte van de aarde ondergespoeld kan raken, terwijl de rest van de mensheid op het droge rond geurkaarsen zit, walmend van de zelfgenoegzaamheid en niet wetend waar ze met haar geld moet blijven. Als de economen van de wereld, tien economen is genoeg, of vijf, of drie desnoods, de handen eens ineen zouden slaan om deze gruwel sneller op te lossen dan nu het geval is?
Zo'n verzuchting is een vrome wens. Op 9 september l999 is alles alweer vergeten. Dan krijg je een run op geurkaarsen om zo gezellig mogelijk de millenniumwisseling door te komen.