The Gaslight Anthem

Vast in een kutdorp

De meest opwindende gitaarrockband van dit moment komt uit New Jersey en heet The Gaslight Anthem. In Brian Fallons teksten zoeken eenlingen naar een gemeenschap, gesteund door de erfenis van Charles Dickens en Bruce Springsteen.

TOEN BRIAN FALLON, zanger van The Gaslight Anthem, een jaar of tien was, liet zijn moeder hem Charles Dickens lezen. In A Christmas Carol las hij over de oude schraper Scrooge, zijn dromen in de nacht voor Kerst en de drastische veranderingen in zijn leven die ze inluidden. En hij las over de geest van Jacob Marley, die met een zware ketting om zijn nek rusteloos over de aarde moest zwerven, als boete voor zijn zelfzuchtige bestaan. Fallon las het boek keer op keer, en snel erna ook Great Expectations, over de wees Pip en zijn ondoofbare liefde voor Estella.
De boeken hebben hem nooit losgelaten, zegt Fallon in de kleedkamer van de Amsterdamse Melkweg, een paar uur voor hij er een uitverkocht optreden geeft. ‘Eigenlijk gaan de boeken van Dickens allemaal over mensen die strijden met hun grote levensvragen en streven naar het leven dat ze denken te moeten leven. Scrooge probeert een goed mens te zijn, nadat hij jaren alleen om zichzelf en zijn geld heeft gegeven. Pip probeert zijn hele leven lang Estella voor zich te winnen, al doet ze nog zo koud en afstandelijk tegen hem. Hij weet dat ze desondanks bij elkaar horen, dus houdt hij vol.’
De twee boeken komen terug op The ’59 Sound, het doorbraakalbum van The Gaslight Anthem. Het is een monument voor de rock-’n-roll, dit briljante album, opgebouwd uit opwinding en geestdrift, net zoals de liveshows van de band. Maar het is veel meer dan dat, het is een ode aan het individu, op zoek naar richting en naar een gemeenschap waar hij in thuishoort, en tegelijk aan de troost, in de vorm van literatuur, film en vooral muziek.
Het openingsnummer heet ronduit Great Expectations en de hoofdpersoon komt uit een stad zonder uitzicht, waar iedereen met ambities op een dag vertrekt, dus hij zal achterblijven. Hij luistert naar de treurige liedjes op de radio (die terugkomen in nummers van The Gaslight Anthem, als symbool voor een wereld buiten die van de hoofdpersonen, een wereld met een belofte) en schrijft zijn geliefde, die uiteraard Mary heet, want zo heten gewone meisjes: ‘Everybody leaves, so why, why wouldn’t you?’ Maar gelukkig is er de troost van de literatuur. ‘And I never had a good time, I sat at my bedside, with papers and poetry about Estella.’ Het titelnummer van het album bouwt erop voort. De rijkdom van dat nummer is bijna intimiderend: terwijl het opzweept als het beste werk van Springsteen en The Replacements gaat het over leven, dood en muziekliefde, maar dan gebracht met de terloopsheid van een anekdote. De hoofdpersoon speelt in een band en terwijl hij optrad verongelukte een vriend. Hij vraagt zich af wat er op de begrafenis te horen zal zijn, maar ook hoe die laatste seconden hebben gevoeld: ‘And I wonder were you scared when the metal hit the glass?’ Hopelijk, zingt hij, klinkt op de begrafenis zijn favoriete nummer nog een keer. Dat zou mooi zijn. Al blijft dit een feit: ‘Young boys, young girls, ain’t supposed to die on a Saturday night’.
De personages in Fallons teksten, het is alsof ze aansluiting zoeken, maar niet goed weten bij wat, of bij wie. ‘And the only thing we know/ Is it’s getting dark and we better go/ And the only thing we say/ Are the despairs of the day.’ Ze luisteren naar Tom Petty, Tom Waits en The Clash en ze denken de beelden er zelf bij: ‘This was the sound of the very last gang in town.’
De verbeelding in de kunst, dat lijkt bijna de enige ontsnapping. Weggaan uit dat kutdorp gaat wellicht nooit lukken, dus dan maar luisteren naar muziek van en over ginder, ‘and dream of California nights’.
Fallon: ‘Zelf drink ik niet en gebruik ik geen drugs. De plek waar ik wel zou ontsnappen, heb ik eigenlijk nog niet gevonden.’ Met religie worstelt hij: ‘Ik ontmoet steeds meer mensen die niet in God geloven, maar wel in iets wat daarop lijkt, denken ze. Ik geloof niet dat “iets wat daarop lijkt” je gaat redden. Volgens mij staat die mensen tegen dat geloven in een God ook betekent dat je er rekenschap aan moet geven. En dus niet meer alleen maar kunnen doen wat je zelf wilt. Dat is precies wat mensen niet willen, hun vrijheid beperkt zien worden. Tegelijk maakt die vrijheid ze ontevreden, waardoor ze juist op zoek gaan naar zingeving.’
In zijn teksten mijdt hij bewust de antwoorden. Fallon: ‘Ik hou van punk, maar ik werd altijd en word nog steeds boos van bands die me vertellen wat ik moet denken en geloven.’ Het nummer We Came to Dance, zegt hij op het podium in de Melkweg, is het mission statement van de band. ‘We are the last of the jukebox Romeos/ We are romantics by the light of the fourway/ We came to sing out a chorus, reinvent the good times/ And to bring it all back home again.’

The Gaslight Anthem speelt maandag 1 juni op Pinkpop, 9 juni in de Effenaar in Eindhoven en 10 juni in Doornroosje in Nijmegen (uitverkocht)