Veertien miljard dollar winst, nul dollar belasting

New York - Al generaties lang is General Electric (GE) voor Amerikanen wat Philips voor veel Nederlanders is: de fabrikant van gloeilampen, radio’s en ijskasten die in geen huis ontbreken. Die producten vormen tegenwoordig echter nog maar een fractie (zes procent) van de omzet.

De hoofdmoot haalt GE uit financiële dienstverlening (dertig procent) en de productie van industriële, commerciële en medische apparatuur (vijftig procent). Zo maakt GE vliegtuigmotoren, windmolens en kernreactoren, waaronder de reactoren die momenteel Japan hoofdbrekens bezorgen.

Dit conglomeraat heeft een goed jaar achter de rug, zo berichtte The New York Times. GE boekte een winst van 14,2 miljard dollar in 2010, waarvan 5,1 miljard afkomstig was van de activiteiten in de VS. Daarover betaalt GE nul belastingen. Sterker, over 2010 ontvangt het bedrijf 3,2 miljard dollar van de Amerikaanse fiscus, het resultaat van onder meer agressief lobbyen voor belastingvoordelen en innovatief boekhouden, waardoor de winst formeel bijna geheel buiten de Amerikaanse landsgrenzen is behaald.

Hoewel GE uitblinkt op dit gebied zijn ook andere Amerikaanse bedrijven handig in het verlagen van de belastingdruk. Dat heeft ertoe geleid dat het bedrijfsleven nog maar goed is voor 6,6 procent van de federale belastinginkomsten. In de jaren vijftig was dit nog zo'n dertig procent. Toch klaagt het bedrijfsleven dat de huidige belastingdruk zo hoog is dat dit de internationale concurrentiepositie schaadt. En het moet gezegd, met 35 procent is de Amerikaanse vennootschapsbelasting fors. President Obama overweegt daarom de vennootschapsbelasting te verlagen, maar tegelijk een einde te maken aan de vele voordelen, subsidies en mazen in de wet waarvan het Amerikaanse bedrijfsleven zo opzichtig profiteert. Opmerkelijk is dat hij daartoe in januari juist de bestuursvoorzitter van GE, Jeffrey Immelt, heeft benoemd als liaison tussen overheid en bedrijfsleven. Als voorzitter van de President’s Council on Jobs and Competitiveness moet Immelt de discussie over bedrijfsbelastingen gaan leiden. De vos die de sleutel krijgt van het konijnenhok.

Sinds het aantreden van Immelt in 2001 heeft GE volgens het Center for Responsive Politics meer dan tweehonderd miljoen dollar aan lobbyen besteed, waarvan het leeuwendeel aan het beïnvloeden van belastingwetgeving, wat tot genereuze kwijtscheldingen leidde. Zelfs tijdens de economische crisis bleef GE zo in staat om aandeelhouders dividend uit te betalen (en de bestuurders ruime bonussen). De voordelen voor de Amerikaanse belastingbetaler zijn minder evident: sinds 2002 heeft GE een vijfde deel van zijn Amerikaanse personeel ontslagen, terwijl contracten in lagelonenlanden toenamen.