Venetië controleert onder de maskers

Rome – Carnaval begint komende zondag 12 februari, in het Italiaans Carnevale, van het Latijn carnem levare, de verheffing van het vlees. Maar voordat het vlees verheven zou worden, mocht het nog even uitbundig genieten, besloot in 1094 de Doge, het staatshoofd van de republiek Venetië, in een document waarin het woord carnevale voor het eerst valt. Het uitgebuite, arme volk moest, in navolging van de Romeinen, panem et circenses (brood en spelen) worden geboden om opstanden te voorkomen. Laat ze een paar dagen en nachten per jaar alles doen wat ze willen, en je hebt er geen kind meer aan.

De belangrijkste gimmick van het Venetiaanse carnevale waren de maskers. Ook daar was goed over nagedacht. Eens per jaar zouden stand, leeftijd, geslacht, religie, zelfs schoonheid en lelijkheid, worden uitgewist. Iedereen een masker op betekent: iedereen gelijk. Dat was precies de bedoeling van de Doge. De armsten mochten zich mengen met de rijksten, vrouwen mochten mannen worden of andersom, carnevale betekende het uitwissen van de aardse identiteit om vast een voorproefje op de goddelijke te nemen.

Helaas is het niet meer 1094. Het is 2017. De gemaskerde mensen van vandaag heten terroristen, op hun manier ook op zoek naar het goddelijke, maar graag niet bij ons in het Westen. Vandaar dat het dit jaar tijdens carnevale verboden is om Venetië gemaskerd te betreden. De drie miljoen toeristen en feestvierders die jaarlijks op het evenement af komen en twee weken lang door de Serenissima hossen moeten met onbedekt gezicht langs de militaire controlepunten die bij alle toegangen tot Venetië staan. Je masker mag je meenemen onder je arm, daar niet van. Eenmaal voorbij de controle mag het op, en dan wordt je doen en laten vanaf de daken in de gaten gehouden door de scherpschutters die op alle daken van de stad liggen gepositioneerd.

De Italiaanse autoriteiten hebben de maatregelen ruim van tevoren bekendgemaakt, zodat diegenen die andere plannen hadden in Venetië dan er carnaval vieren op tijd gewaarschuwd zijn. Wie nu al in de stad zit voor de verscherpte controle van start gaat, bijvoorbeeld, kan daar zijn voordeel mee doen. En wie eerst had gedacht om zich banaal onder een bivakmuts te verstoppen, kan nog op tijd een Casanova-masker aanschaffen. De beroemdste Venetiaan aller tijden vierde zijn carnevale in de achttiende eeuw precies zoals de Doges het hadden bedoeld. Lees zijn memoires erop na.