POPMUZIEK

Verlangen naar oprechtheid

De bijna opgeluchte vreugde die het gezamenlijke album van Kanye West en Jay-Z in de nazomer van 2011 opleverde (het kan dus nog: muziek uitbrengen waarvoor mensen in de rij willen staan, waarvan alleen het uitkomen al een ouderwets zinderende opluchting teweegbrengt), daar was afgelopen maand in Nederland opnieuw aanleiding toe.

Twee keer lukte het een popliedje een heus maatschappelijk debat op te roepen: het Koningslied, omdat dat in ieder denkbaar opzicht een volstrekt mislukt lied was. En Birds, de nieuwe single van Anouk. In de eerste plaats omdat het de Nederlandse inzending voor het Eurovisie Songfestival betrof, dat inmiddels in de Nederlandse beleving zo ver is afgebladderd dat zelfs de sporadische liefde ervoor nog van camp-overwegingen wordt verdacht. Maar nu was onze deelnemer opeens niet een trio geinponems in het wit, of een blanco zangeresje zonder verleden, maar onze beste en beroemdste zangeres. En dan blijkt ook het Songfestival gewoon net als ons elftal, Zomergasten en het weer: het kan rekenen op een land vol deskundigen.

En ten tweede was er dat liedje zelf, dat wonderlijke Birds. Prachtig gezongen, een warm bad van melancholie en verhuld gemis. Maar, was het oordeel van een luidruchtig deel der natie: geen Anouk-lied.

Het wonderlijke lot van de ster: op een dag blijkt dat anderen definiëren wat jij maakt en mág maken. In het geval van Anouk extra wonderlijk, omdat haar discografie een zoektocht is, naar nieuwe geluiden, invloeden, invalshoeken. Ze héét een ‘rockchick’ te zijn, maar is het op haar albums al lang niet meer: daar zit al jaren net zoveel soul en pop in, en in essentie de ziel van blues. Ze hoort tot het zeer selecte gezelschap van (binnenlandse) artiesten die nog steeds vele tienduizenden albums verkopen, dus het is bepaald niet zo dat die ontwikkeling aan de openbaarheid is voorbijgegaan. Maar kennelijk is Anouk vroegtijdig publiekelijk gedefinieerd.

Hoe dan ook, Birds was een goede voorbode van haar album, en de titel ervan dekt de lading. Sad Singalong Songs – inderdaad. Er klinkt gemis in veel nummers, verdriet om voorbije liefdes, hunkering naar nieuwe. Het regent, het is september, het is vroeg in de ochtend, iemand stort in onder de douche, iemand kan de slaap niet vatten, een moeder koestert haar kinderen. De nummers zijn rustig, Anouks stem is donker, warm en vol soul, zonder uithalen om de uithalen. De arrangementen zijn gedurfd. Percussie en gitaren wijken voor koortjes, klokken, harp, strijkers, de droevigste blazers mogelijk: Anouk durft te kiezen, in te zetten op één sfeer. Hoe zelfverzekerd de opener ook (Anouk legt de spelregels uit, met een bravoure ergens tussen Danko Jones’ The Rules en Fight Club in: ‘Rule number one: there will be no rules. Rule number two: that’s for you. Rule number three: when in doubt, there’s the door’), wat volgt is een samenhangende verzameling breekbare nummers, waaruit een diep verlangen naar oprechtheid spreekt, en precies daarom is het zo mooi.

Er is overigens een korte route om tot de ziel van het album door te dringen: beginnen met de vier clips (of eigenlijk: korte films) van regisseuse Dana Nechushtan (Dunya Desie, Nachtrit, Overspel)


Anouk, Sad Singalong Songs, label: Goldiloxx/Universal. Anouk speelt 16, 18 en 20 oktober in het Gelredome in Arnhem