TELEVISIE

Verleidelijke sandwich

DWDD

Meest opvallend bij de Nipkow-jurering was dat de longlist van zeventien programma’s vijf dramaseries bevatte. Dat zegt iets over de graad van professionalisering in dramaland. Komt bij dat mooie single plays uit One Night Stand of tien-minutenfilms uit Kort! door geringe omvang nauwelijks kans maken op nominatie. Bij die vijf twee thrillers (Bellicher en Penoza), een genre dat kennelijk ook bij recensenten aanslaat. Van de dramakandidaten viel In therapie (NCRV) af als oorspronkelijk Israëlisch en daarna in de VS bewerkt script. Bellicher (VPRO) werd te ongeloofwaardig en psychologisch eendimensionaal bevonden. A'dam en E.V.A. (NTR/Vara/VPRO) riep verdeeldheid op: tegenover overtuigde fans felle criticasters en dan ben je weg. Penoza (KRO) werd geprezen vanwege een boeiend centraal personage dat niet in hokje ‘goed’ of 'kwaad’ paste, fabuleus gespeeld door Monic Hendrickx. Het haalde de tweede ronde. Den Uyl en de affaire Lockheed (Vara) van Hans Hylkema en Ger Beukenkamp haalde zelfs de uiteindelijke topdrie. Waardering voor script en regie, voor themakeus en relevantie, voor de mix van spannend drama en historische geloofwaardigheid die zelfs de kinderen Den Uyl bracht tot: 'Het klopt niet maar het is wel waar.’
Het legde het nipt af tegen De Wereld Draait Door (Vara) en Ali B op volle toeren, de eerste Tros-kandidaat ooit. Hier past de bekentenis van een 'cultureel-correcte’ kijker: ik had Ali en zijn rappende rovers nooit bekeken. Zeker, Ali is een gevatte, charmante, intelligente jongen, veel meer dan de excuus-mokro die hij aanvankelijk leek. Maar de muziekgenres die in dit programma met elkaar in contact en zelfs tot fusie worden gebracht - rap en het vederlichte lied - zijn de mijne niet. Dus deed ik huiswerk op Uitzending gemist om me prompt gewonnen te geven dankzij de persoonlijkheden van, pakweg, Lenny Kuhr en Keizer, Willeke Alberti en Kleine Viezerik en go-between Ali. Die over en weer ook voor elkaar smolten. Wat precies de bedoeling was: vooroordelen dienden bestreden, zowel inzake muziek, tekst als levenshouding. Hun genres werden de mijne niet, al waren sommige fusion-liedjes goed in hun soort en verrassend. En het wereldbeeld van sommige van die jongens is me onaangenaam, hoezeer scherpe kantjes ook waren bijgevijld en Ali zich als pedagoog opwierp. Hooguit ging de toenadering te snel: als Alberti al bij kennismaking roept dat ze helemaal geen Viezerik ziet en hem moederlijk in haar armen sluit, dan neemt dat het effect weg van een jongen die er qua uiterlijk alles aan doet om vooroordelen op te roepen. Terwijl het effectvoller is als zijn gaven van hoofd en hart zich langzaam ontvouwen.
Terechte winnaar werd De wereld draait door. De verdiensten van Van Nieuwkerk, Marc-Marie cum suis en redactie zijn overbekend en om elk jaar bij deze veelzijdige formule te wijzen op minder geslaagde onderdelen of incidentele uitzendingen en dan nipt de prijs te geven aan iets wat minder omstreden is, dat zou geen gerechtigheid zijn. Komt bij dat het door velen als topseizoen wordt gezien, mede dankzij systematische aandacht voor wetenschap en kunsten, verwerkt in een verleidelijke sandwich voor groot publiek. Televisie als opdrachtgever in muzikale genres, van pop tot opera, ook dat is uniek. Bravo dus.
Een tip: De beslissing van Wim Maljaars van Kees Hin en Sandra van Beek. Maljaars kwam voor in een film van Hin over schizofrenie uit 1998. Tien jaar later werd hij dood gevonden in de isoleercel van een inrichting. Familie, vrienden en hulpverleners zoeken naar een verklaring voor dat noodlottig einde, mede veroorzaakt door Maljaars beslissing geen medicatie meer te willen. Aangrijpend.

De beslissing van Wim Maljaars, IDTV. Donderdag 26 mei, Nederland 2, 22.55 uur