Verlopen rood

MET MEER DAN honderdvijftig nieuwelingen in het jaar is Nirdosh Veen (55) de grootste ledenmaker aller tijden voor de Socialistische Partij. Wegens die verdienste bood het landelijk partijbureau hem vorig jaar nog een banket aan.

Vorige week heeft diezelfde Nirdosh Veen de Socialistische Partij definitief de rug toegekeerd. Met zijn vertrek storten de Lelystadse SP-stellingen in elkaar. Twee van de drie SP-raadsleden maakten afgelopen weekend hun vetrek bekend. Een beoogd lijsttrekker heeft zich voorgoed afgemeld. Wat rest is een handjevol sympathisanten, en Dirk van Dissel, het derde raadslid. Maar die is uit de partij gezet omdat hij zijn salaris niet wil afstaan. Veen: ‘In plaats van het ware socialisme na te streven, hebben wanbestuurders een paarse pragmatiek de partij in gesmokkeld.’ Hij heeft vernomen dat er nieuwe leden zijn verwelkomd, die afkomstig bleken te zijn van de PvdA! Het hoofdkantoor laat het allemaal maar gebeuren. Daar zit de mot er ook al in.’
Het zorgvuldig opgebouwde contact met de burger is verloren gegaan. 'Al een jaar lang is er geen buurtonderzoek meer gedaan. Toen ik de laatste keer met de kraam in het centrum stond, heb ik mijn mede-SP'ers zowat de markt op moeten trappen om de mensen aan te spreken.’
Ondanks de opeenstapeling van rampen in de polder, denkt het landelijk partijbureau in Rotterdam er niet aan om in te grijpen. Algemeen secretaris Tiny Kox: 'De afdelingen zijn bij ons vrijwel autonoom. Ze kunnen de puinhoop zo groot maken als ze zelf willen. Bovendien kun je je afvragen of ingrijpen in Lelystad zinvol is. Wij zijn geen wonderdokters. We hebben ze in 1994 gewaarschuwd: ga nou niet direct met die verkiezingen meedoen. Maar ja, ze wilden per se.’
Dat is gelogen, zegt Nirdosh Veen. 'Wij moesten van het partijbureau in 1994 aan de gemeenteraadsverkiezingen meedoen. Alle leden werden gewoon op de verkiezingslijst gezet, of ze nou wilden of niet. Ik zei ze toen al: dat is waanzin. Het bestuur suste de leden annex kandidaten die verontrust aan de telefoon hingen: “Maak u niet druk, de peilingen wijzen uit dat er hooguit één zetel gehaald zal worden.”(’
Veen bleek harder zijn best te hebben gedaan dan voor mogelijk werd gehouden. 'Het werden er drie. Er brak paniek uit, want niemand was geschikt. Er zijn toen volledig onbekwame mensen geïnstalleerd. Ze hebben vanuit Rotterdam niet eens scholing of steun aangeboden gekregen. Zo ging dat in die tijd. Door het hele land werden volop afdelingen gezaaid. De gevolgen hebben zich nu geopenbaard in Lelystad. De SP heeft er de afgelopen vier jaar geen zinnig woord uitgebracht.’
DE GROOTSTE grief van Nirdosh Veen betreft de sluipende PvdA-isering van de SP. 'De mensen die vandaag de dag onze gelederen bevolken, weten totaal niet wat het ware ambt vereist. Het zijn salonsocialisten. Ik heb het vermoeden dat men de oude garde op deze manier aan de kant wil schuiven. Het PvdA-denken rukt op. Ik vrees in het hele land.’
Dankzij de oude garde was de Flevopolder de snelst groeiende afdeling van de SP. Veen: 'In ieder hofje had ik wel een lid wonen. Hele wijken zijn dankzij inspanningen van de oude garde opgekalefaterd, een asbestaffaire in wijk De Jol is aan het rollen gebracht, buurtbeheerders zijn aangesteld, er is een rolstoelactie gekomen, noem maar op. Met weemoed denk ik eraan terug. Ik durf al die mensen die ik toen lid heb gemaakt niet meer onder ogen te komen. Ik heb begrepen dat de meesten hun lidmaatschap inmiddels hebben opgezegd. Het gaat allemaal verloren. De brokstukken van de partij teren nog een beetje op de successen van weleer. Ze krijgen nog altijd geld voor de leden die ik toen maakte. Wel poen, niks doen.’
Het was rond de verkiezingen van 1994 dat Veen steeds vaker moest gaan samenwerken met de door hem gewraakte salonsocialisten. 'Dan belde ik enthousiast raadslid Edwin Klomp op, die de ledenlijst bijhield, en dan zei hij: gadverdamme, moet ik daar ook weer het partijblad gaan bezorgen. Op een gegeven moment heb ik mij een tijdje beziggehouden met initiatieven in Almere, Dronten en Emmeloord. Prachtige afdelingen bloeiden daar op. Die liggen nu ook in de as. Toen ik mij weer op Lelystad richtte, bleek dat de SP bijna niets gedaan had. Ja, een beetje gefolderd in Lelystad-Haven. Met zeven man! Dat deed ik altijd in mijn eentje binnen een half uur. Laatst hoorde ik dat ze definitief willen stoppen met folderen. Ze willen het via Internet doen.’
Een SP'er heeft de goede gewoonte zijn salaris voor een deel aan de partij af te staan. Prachtig, wat Veen betreft. Maar Dirk van Dissel weigert dat. Veen: 'Op bevel van hogerhand heb ik dat nog zes maanden stil gehouden ook. Lijnrecht tegen mijn principes. Na veel doodzwijgen is Van Dissel uiteindelijk geroyeerd, maar hij zit er nog steeds en strijkt iedere maand de poen op. Misschien doet hij wel weer mee aan de komende verkiezingen. Is dat dan de nieuwe garde? Wat een lamzakken.’
Nieuw talent heeft Veen in Lelystad niet gesignaleerd. 'Raadslid Edwin Klomp ging een keer met mij op stap. Ik zou hem het vak leren. Bij de mensen aan de voordeur, zoals het hoort. Man, hij durfde nog niet eens de tuin in te lopen. Achter de schuurtjes stond hij te luisteren. Toen hij na weken durfde aan te bellen, liet hij zich op zijn bek slaan. Hij is nooit meer op pad geweest. Net als Derk Doeven, de lijsttrekker. Ik heb hem nooit zien opereren in de wijk. Ook heb ik hem nooit betrapt op het organiseren van een huiskamerbijeenkomst voor nieuwe leden. Ze stellen zich nergens van op de hoogte.
Laatst werd ik gebeld door de voorzitter. Hij zocht contact met een bijstandsgezin beneden de armoedegrens. Of ik er niet eentje kende. Het is toch waanzin dat zo'n man dat niet weet. Terwijl het contact met de achterban juist datgene is wat de SP groot heeft gemaakt. De nieuwe garde gaat niet meer de markt op of de wijk in. Ze liepen pas te hoop als het op hun centen aankwam. De penningmeester is huilend op de vlucht geslagen, zo gek werd ze van het buitensporige gedeclareer.
En blijkbaar zijn ze in Rotterdam net zo. Hoe daar de zaken tegenwoordig onder tafel worden geveegd! Als er een landelijke vergadering is, worden kritische mensen als ik niet eens uitgenodigd. Het is belachelijk zoals men in Rotterdam de handen van Lelystad af trekt. Ze moeten nu juist voorkomen dat dat maffe overblijfsel gaat meedoen aan de verkiezingen in het voorjaar. Want ze zijn ertoe in staat. Onverantwoord. Ik voorspel dat de SP binnen tien jaar net zo'n klotepartij is als GroenLinks.’
TOCH GAAT HET Veen aan het hart dat de resultaten van zijn inspanningen in Lelystad om zeep zijn geholpen. 'Deze ellende had voorkomen moeten worden. Daar heb ik in mijn brieven op aangedrongen. Ik heb nooit een reactie gehad. Zelfs Jan Marijnissen wil het nut er blijkbaar niet van inzien. Met kritiek uit de afdelingen doet hij nooit wat. Hij weet dat er niet genoeg de buurten ingegaan wordt.’
Niettemin wordt het vertrek van een icoon als Nirdosh Veen betreurd. Algemeen secretaris Tiny Kox: 'Hij kan leden maken als geen ander. Alleen bestuurlijk is hij wat minder sterk.’
Veen: 'Onervaren? Ik ben er vanaf begin jaren tachtig bij. Het eerste succes heb ik in Zoetermeer geboekt. Daar heb ik leren lopen en voor het eerst gesprekken aangeknoopt. Essentiële basisscholing. Das Kapital werd nog gelezen. Daar hoef je nu echt niet meer om te komen, hoor. Men is paars gaan denken.’
Tweede-Kamerfractievoorzitter Jan Marijnissen ten slotte: 'In Lelystad is de afdeling onvoldoende uitgekristalliseerd. Het contact met de burger gaat daar inderdaad verloren. Ik denk niet dat dat landelijk ook zo is.’ En over Veen: 'Die is wel vaker opgestapt, geloof ik. Komt wel weer terug.’
Veen: 'Echt niet. Ik voel me gebruikt en beledigd. Ik ga me inzetten voor Amnesty ofzo.’