Verlos ons van het goede, heer

De reïncarnatietherapeut - ik dacht niet dat ik ‘m bij Maarten Spanjer had gezien, maar dit is wel een aardige tekst voor in het café:
'Ha! die Henk, hoe gaat 'ie jongen?’

‘Mmm, gaat wel, beetje last van mijn vorige leven. Heb ik altijd in december. Opvliegers, zweten, algemene toestand van onbehaaglijkheid. En ik zie zo verschrikkelijk tegen die Tweede Kerstdag op. Toen ben ik namelijk op de brandstapel gezet. In mijn vorige leven, snap je? Knap warm hier trouwens.’
Vorig jaar telde Nederland al meer dan honderdvijftig reïncarnatietherapeuten; er zijn er momenteel zeventig in opleiding en er is uiteraard een Nederlandse Vereniging voor Reïncarnatietherapeuten. De cliënten van de therapeut hebben het heus niet leuk gehad in hun vorige leven: verkracht, gemarteld, vermoord, verdorst, verdronken of verbrand. Een enkeling is kort na zijn geboorte gestorven, uiteraard na flink seksueel misbruikt te zijn. Ik voorspel de reïncarnatietherapie een grote toekomst: vergeleken met doorzichtige modesmoezen als whiplash, ME en natuurlijk de Eeuwige Rug, is het Vorige Leven een onuitputtelijke bron voor aanstellers, lijntrekkers en situationeel arbeidsongeschikten. Reïncarnatietherapie: ik wed dat het binnen een paar jaar opgenomen is in het Extra Plus Pakket van iedere zichzelf respecterende zorgverzekeraar.
Alleen jammer dat er tegenwoordig nog zo weinig gevierendeeld, geradbraakt en onthoofd wordt. En als dat zo doorgaat met onze beschaving moeten toekomstige generaties hun narigheid wel heel ver terugzoeken. Dat is de tol van de vooruitgang. Het leven is veel te leuk en te licht tegenwoordig. Zelfs onze (zeldzame) oorlogen zijn niet meer wat ze geweest zijn: chirurgische bombardementen in plaats van met uitpuilende darmen over het slagveld kruipen. Die Amerikaanse Golfstrijders zijn hooguit een beetje misselijk een paar jaar later.
Ook met onze moraal gaat het weerzinwekkend goed, ondanks het cultuurpessimistische gezanik van zure columnisten, reactionaire VVD'ers en wanhopige CDA'ers. In het decembernummer van Filosofie Magazine wordt juist een lans gebroken voor een nieuw cultuuroptimisme. De kersverse voorzitter van het Humanistisch Verbond, Marian Verkerk, wantrouwt al dat gepraat over normverlies en morele verloedering. Het barst van de zorgzame types, aalmoesgevers en andere lieverds. En dankzij het feminisme is de 'alledaagse zorg’ ook op de mannenagenda gezet, aldus mevrouw Verkerk. Allemaal retoriek, die morele verloedering; het zijn gewoon jaloerse dominees en bisschoppen die zich realiseren dat ze hun monopolie op ethiek en moraal definitief kwijt zijn. Ha, een ouderwets vrijdenkersgeluid, gekruid met een vleugje eigentijds feminisme!
Maar waarom wordt er dan toch zoveel gepraat over de moraal? Waarom een heel Kerstnummer eraan gewijd? Waarom zijn de inwoners van het Brabantse dorpje Lieshout nu al een jaar lang in de ban van een Project Waarden en Normen, bedacht door de Stichting Samenlevingsopbouw? Is er soms geen morele verloedering zichtbaar in het verkeer, op de televisie, in actieve zowel als passieve sportbeoefening, onder jongeren die een avondje stappen bekronen met een doodschop?
Toch wordt al deze verwording bepaald niet met onverschilligheid gadegeslagen. We hebben de schandpaal lang geleden afgeschaft, maar de publieke terechtstelling mag zich, zij het in gewijzigde vorm, nog altijd op een grote belangstelling verheugen. Of het nu gaat om Diekstra, Dutroux of de penosejongens achter Sport7, allemaal fungeren ze als eigentijdse exempels. Net als in de late Middeleeuwen - ook zo'n tijdperk vol vermeend moreel bederf trouwens -, toen dit genre van de moralistische vertelling door franciscaanse en dominicaanse boetepredikers tot grote populariteit werd gebracht.
Juist in onze tijd voorzien fraudeurs, woekeraars en seriemoordenaars in een grote behoefte, omdat samen met God ook zijn eeuwige tegenstrever, de Duivel, gestorven is. En al deze grote en kleine schurken geven een gezicht aan het Kwaad. Want in het Kwaad geloven we nog steeds. En het beroerde is dat in de christelijke theologie het Goede niet zonder het Kwade kan bestaan. Verlos ons van het kwade Heer, bidden de christenen, maar als die wens vervuld is, zitten we pas goed in de nesten.
Er is al veel te veel Kwaad uitgebannen uit onze samenleving. Vergelding en bloedwraak is ons afgepakt door de wet; lijf- en doodstraffen zijn mede dankzij het ijveren van de humanisten afgeschaft, seksisme is taboe, evenals je verrijken ten koste van de gemeenschap bijvoorbeeld door zwartwerken. Onze samenleving is in feite overgesocialiseerd. Bij alles wat je doet, moet je rekening houden met een ander, of het nu gaat om roken, taalgebruik, autorijden, seks of een muziekje luisteren. Het altruïsme is de norm geworden. Een klein Kerstgebed daarom:
Van het goede, verlos ons Heer;
geef ons onze dagelijkse portie kwaad,
en leidt ons asjeblieft eens wat vaker in bekoring.
Amen.