Inleiding

Verlossing

Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden dat de coronapandemie als een verlossing werd begroet. Niet door iedereen natuurlijk, maar wel door de ideologen en de duiders, die Covid-19 zagen als het wrange medicijn dat hun visioen voor een betere wereld dichterbij zou brengen. Corona zou ons groener maken, empathischer, socialer, minder consumentistisch. We zouden inzien dat we klimaatverandering even eensgezind en kordaat kunnen aanpakken als de pandemie; het virus zou onmiskenbaar hebben aangetoond hoe cruciaal het behoeden van de biodiversiteit is, en hoe verderfelijk de bio-industrie.

Nu de epidemie zich voortsleept, er veel meer doden en chronisch zieken zijn te betreuren dan gedacht, de economische schade ongekend is, het reproductiegetal hard omhoogschiet en Nederland vijf weken op slot gaat, hopen we vooral verlost te worden van het virus zelf. Zorgde de intelligente lockdown in het voorjaar vooral voor berusting, en misschien zelfs voor een licht gevoel van opwinding – het plechtige gevoel te leven in historische tijden! gevoelens van verbondenheid die onmiddellijk opwelden! de schoonheid van de stille stad! – nu is er eerder somberheid en chagrijn. Niet alleen omdat de beperking van onze vrijheid ons steeds zwaarder valt, maar misschien ook omdat we inzien dat er geen automatische ziektewinst is.

Dit gaat voorbij, benadrukte Mark Rutte in zijn tv-rede waarin hij de harde lockdown aankondigde – niks ‘intelligente’ deze keer, het virus laat zich niet neppen. We komen er doorheen, aldus de premier. Het vaccin is in aantocht, al zal het nog maanden, zo niet vrijwel het hele volgende jaar duren voordat de Nederlandse bevolking is ingeënt.

Maar de verlossing is in zicht, en daarmee hadden wij meteen ook het thema voor ons kerstnummer van dit jaar. 2021 wordt het jaar van de verlossing, althans als het gaat om het verslaan van Covid-19, al staan ook daarbij nog praktische hindernissen in de weg en organisatorische onvolkomenheden – daarover gaan de verhalen van Jop de Vrieze over het vaccin en van Investico over de aanpak van de pandemie door het ministerie van vws. Volgend jaar lijkt de wereld (en Nederland) daarbij ook bevrijd van de valse verlossers Donald Trump en Thierry Baudet. De nieuwe Amerikaanse president Joe Biden staat veel tegenwerking te wachten, maar zijn aantreden biedt hoop, alleen al omdat hij heeft aangekondigd om zich meteen weer aan te sluiten bij het klimaatakkoord van Parijs.

Het vaccin is in aantocht, we zijn bevrijd van Donald Trump en de koe wordt gered

Het verlangen naar verlossing, het is een typisch menselijke neiging. Hoe somber de omstandigheden ook zijn, de hoop dat er ooit een einde aan komt, dat ze zich ten goede keren, is iets wat ons staande houdt. Verlossing is ook de kern van het christendom; met kerst vieren we de geboorte van de verlosser. In het winternummer staan we stil bij het gezicht van Jezus, en bij de vraag waarom hij zo vaak wordt afgebeeld met een vlassig baardje en halflang haar. En we volgen de wederwaardigheden van het duurste schilderij ter wereld, de Salvator Mundi, mogelijk van de hand van Leonardo da Vinci.

Eva Hartog beschrijft hoe de verlosser in Rusland in de gevangenis is beland; Jaap Korteweg, van De Vegetarische Slager, vertelt hoe hij de koe wil redden door melk en kaas direct te maken uit gras; Thomas Chatterton Williams geeft aan hoe hij zich heeft bevrijd van de knellende keurslijven ‘zwart’ en ‘wit’. Profeten die schijnzekerheid bieden, zelfverklaarde messiassen en daadwerkelijke verlossing – in ons winternummer passeert het allemaal de revue.

2020 was voor velen een zwaar jaar. 2021 zal ons nog behoorlijk op de proef stellen voor de verlossing er echt is. En die groenere, socialere, eerlijkere wereld, daarvan weten we dat die er niet zomaar is na het einde van de pandemie. Daar moeten we niet alleen op hopen, daar moeten we ons voor inzetten.

Wij wensen u warme kerstdagen en een mooi nieuwjaar,


De volgende Groene verschijnt 7 januari