Veronica-scholen

Leerling was ik van het Spinoza Lyceum. Het enige contact dat pupillen en docenten met de naamgevende wijsgeer hadden, was door een afbeelding in de hal, maar dat de oprichters in de naam een waardige intentie uitdrukten staat buiten kijf. Later werd ik leraar aan het Cartesius Lyceum. Zelfde laken een pak.

Het fusieproces, dat ongekende breedten bereikt, begon in de jaren zestig: we gingen samen met de middelbare meisjesschool, vernoemd naar Reina Prinsen Geerligs. Waardig alweer. Heel wat waardiger dan de kleingeestige verzameling ellebogenwerk en territoriumdrift die deze fusie begeleidde. En die, mocht ik later nog vele malen ervaren, elk samengaan kenmerkt. Waarbij het treurigst is dat ook wie het doorziet, zo'n proces niet zonder besmetting doorkomt. Natuurlijk had ook de naamgeving een bron van spanning kunnen zijn, maar gekozen werd voor een zowel verstandig als onhandig compromis: Reina’s portret kwam naast dat van Descartes te hangen en hun namen werden achter elkaar geplakt als later NRC en Handelsblad. Ik vertrok, maar bleef er wekelijks m'n potje voetballen en was op afstand getuige van nieuwe schaalvergroting: samengaan met Plesmanmavo. Hoe nu? De oude truc werkte niet: past niet eens op een briefhoofd. En elegant is de combinatie van Franse filosoof, Nederlandse verzetsdichteres en vaderlands luchtvaartpionier ook niet. Deel hen door drieen en raad waarop het uitkomt: Mondriaan. Ei van Columbus: het hoofdgebouw lag aan een naar de schilder genoemde straat. Alles went en de schilder van de rechte lijn staat niks verder af van de overwegend Marokkaanse en Turkse leerlingen dan Spinoza van mijn jongenswereld.
Kom ik laatst voor m'n potje sport, zie ik een nieuwe naam plus lettertype boven de hoofdingang. En vermoed dat de deelraad, op de commerciele toer, een tv- produktiemaatschappij toestemming heeft gegeven het gebouw als locatie te gebruiken voor een jongerenprogramma in opdracht van Veronica. En dat in dat kader even een fake-naam is neergehangen. Proef mee: Esprit Scholengroep. Hangt het er weken later nog. Blijkt het geen grap maar om te huilen. Gevolg van mammoetfusie. Welke gek heeft dit bedacht? Welke verzameling idioten heeft dit weerzinwekkende idee overgenomen en tot besluit verheven? Dat ‘groep’ alleen al, rechtstreeks afkomstig uit de wereld van marketing- en adviesbureau, van consultancy en interim- manager. Maar het is heilig vergeleken bij Esprit.
De gemeente heeft een traditie: Barlaeus, Vossius, Spinoza, Cartesius, Mondriaan. En heeft Rembrandt, De Groot, Saenredam, Huygens, Van Gogh, Couperus, Tinbergen, Ter Braak, Buys Ballot, Herzberg, Heyermans, Gorter, Comenius, Mansholt, Hooft, Nescio en Pijper tot zijn beschikking. Noem het monster desnoods West, Zuid of Zuid-West. Maar Esprit? 'Mijn kind gaat naar de Benetton- educatietrust; naar het Pepsi-Cola- opleidingskartel.’ Los van die associatie met bedrijven: wat is er tegen de moerstaal? 'Geestgroep’ - allitereert lekker.