Verroer je niet

New York - ‘Ik ben dertig en nog maagd’, zegt de Palestijns-Amerikaanse comédienne Maysoon Zayid tegen de volle zaal van het Zipper Theater. 'Maar wel uit keuze.’ Na een korte stilte vervolgt ze: 'Het is mijn vaders keuze. Zijn grootste angst is dat ik mijn maagdelijkheid per ongeluk verlies. Dus mag ik niet paardrijden. Nog niet in een carrousel. Fietsen: taboe. Tampons: streng verboden.’
Sinds 2003 organiseren Zayid en haar Egyptisch-Amerikaanse collega Dean Obeidallah het jaarlijkse Arab-American Comedy Festival. Ik bezocht het festival in 2008, dat jaar getiteld Arabs Gone Wild en sprak na afloop met beide komieken. Die titel was een sneer naar de Amerikaanse media, verduidelijkte Obeidallah, omdat die een te eenzijdig en negatief beeld van moslims geven: 'Wij zijn meer dan boze mannen met baarden die vlaggen verbranden.’
Kortom, het festival poogt met humor en zelfspot het imago van moslims, en Arabieren in het bijzonder, op te vijzelen. 'Na 9/11 was ik opeens geen meisje uit New Jersey meer, maar een Arab-American’, zei Zayid. 'Dit festival is een direct gevolg van 9/11. We wilden de ontstane spanningen weglachen.’
Die spanningen zijn nog volop aanwezig, zo bleek ook afgelopen zomer tijdens de controverse rondom de zogenaamde Ground Zero-moskee. Het ging hier om een islamitisch centrum dat onder meer een auditorium, gebedsruimte, kookschool en zwembad zal krijgen. Een van de doelen van de initiatiefnemers van het centrum is om 'verschillen te overbruggen’. De kloof, voorzover die er was, werd vervolgens alleen maar groter. 'Toen de president zijn steun uitsprak, dachten we dat de discussie zou verstommen’, zei Kamal Wahad, een medewerker van het centrum destijds tegen me. 'Maar het werd alleen maar erger. Nu houden we ons stil.’
Stilzitten, je niet verroeren. Dat lijkt op het moment de beste strategie voor de naar schatting zes miljoen moslims in de VS (twee procent van de bevolking). Zoals de paar duizend moslims doen bij mij in de buurt in Brooklyn, in de stadsblokken onder Atlantic Avenue. Net als de veel grotere groep orthodoxe joden in Brooklyn gaan ze gewoon hun eigen gang zonder naar buiten te treden. Zo nu en dan klinkt een gebedsoproep zwakjes boven het verkeersgeweld uit of trekt een moslima in boerka opgetrokken wenkbrauwen op een snikhete zomerdag; een veel groter stempel drukt de moslimgemeenschap niet op het straatbeeld. Daarvoor is de diversiteit van de bevolking ook te groot. En toen de Arabische deli-eigenaren op Atlantic merkten dat door de toenemende gentrification hun cliëntèle veranderde, deden ze wat elke goede Amerikaanse kapitalist in die situatie zou doen: ze vulden de koeling met bier.
Ondertussen gelooft bijna een op de vijf Amerikanen dat president Obama een moslim is, zo bleek onlangs uit een peiling door het Pew Research Center. Dit was alleen al nieuwswaardig omdat het zo'n klinkklare nonsens is en illustreert hoe een deel van het Amerikaanse volk via talkradio, internet en kabel-tv bijkans gehersenspoeld wordt met foutieve informatie. Maar het was net zo goed nieuwswaardig vanwege de connotatie moslim = slecht.