Film: ‘Judas and the Black Messiah’

Verschroeide aarde

Daniel Kaluuya (midden) als Fred Hampton in Judas and the Black Messiah, regie Shaka King © Warner Bros

Het verschil tussen revolutie en hervorming? Hervorming creëert betere slaven, aldus Fred Hampton, in de jaren zestig voorzitter van de Black Panthers in de Amerikaanse staat Illinois. Precies zo radicaal is ook fbi-topman J. Edgar Hoover. Aan een groep witte agenten in zijn kantoor vraagt hij: wat doe je als je dochter thuiskomt met een zwarte man? De mannen hoeven niet eens te antwoorden.

Bij vlagen is het deprimerend te kijken naar Judas and the Black Messiah van Shaka King. Raciale conflicten zoals die in de jaren zestig in de Amerikaanse samenleving spelen immers onverminderd. Veel scènes in de film kun je zo superponeren op een bijeenkomst van Black Lives Matter anno nu. Ik bedoel: zo gepolariseerd zijn we nog steeds. Gelukkig heeft de film een pluspunt: regisseur King vertelt het waargebeurde verhaal – in december 1969 werd Hampton in zijn appartement in Chicago gedrogeerd en even later in zijn bed doodgeschoten door leden van een arrestatieteam – aan de hand van fijne actiethriller-conventies.

In de strakke spanningsboog valt de focus op de Judas uit de titel: Black Panther-lid William ‘Bill’ O’Neal (Lakeith Stanfield), in werkelijkheid undercoveragent. Zijn fbi-connectie, Roy Mitchell (Jesse Plemons), bespeelt hem op ijzingwekkende wijze. Roy nodig Bill thuis uit. Neem een sigaar, Bill. Daar staat de whisky, Bill. Ik maak even wat eten voor ons, Bill. Even later wil J. Edgar in zijn kantoor van Roy en de anderen weten wat ze zouden doen als hun dochter een zwarte vriend thuis zou brengen. Het ingebrande racisme bij Roy blijkt later verder, op een bijeenkomst waarop de Panthers-leider Fred Hampton gepassioneerd spreekt over de noodzaak van revolutionair zijn. Roy, in het publiek, kijkt smalend naar zijn asset, aanwezig als gewapende Panthers-bewaker.

De angst bij Bill om te worden ontmaskerd, staat centraal. Zoals de bijbelse Judas doet hij het voor het geld: mooie kleren, dure restaurants, sjieke auto. Het is geen fijne man, maar je blijft onwillekeurig hopen dat hij niet zal worden gesnapt. Ik denk dat dit te maken heeft met dat schrikbeeld van ‘revolutie’. Onbewust werkt dat angstwekkender op de kijker in dan ‘hervorming’. Hervorming: een rustig leven in een rechtvaardige maatschappij. Revolutie: de verschroeide aarde. En toch is, zoals Hampton zegt, ‘hervorming’ geen optie in tijden van groot onrecht.

Het enige probleem is dat de uitstekende acteur Daniel Kaluuya, bekend van de horrorfilm Get Out (2017), als Hampton te weinig te zien is. Maar dit klopt ook weer, want je kunt je afvragen wie de werkelijke hoofdrolspeler is in het verhaal van het oerverraad, toen Jezus in de tuin van Getsemane in handen van de Romeinse soldaten viel. Misschien toch Judas. Aan het einde zie je de echte Bill O’Neal in een tv-interview uit 1990 vertellen dat hij vol trots terugkijkt op zijn rol als ‘revolutionair’ voor de Black Panthers. Dat is het innerlijke conflict dat spannend is om te zien: vanaf het moment van het verraad zichzelf eindeloos rechtvaardigen, en weten dat dit onmogelijk is.


Te zien vanaf 17 juni