‘Als u in ijswater valt, beneemt u dat alle adem. Het lichaam kromt zich door een verlies aan spierbeheersing en heftige rillingen. Ontblote delen bevriezen in ongeveer 4 minuten, het bewustzijn zakt weg na 7 minuten, de dood volgt na 15-20 minuten. VERZET U.’

Kenmerkend citaat uit Survival: Het S.A.S.-handboek door John Wiseman, voormalig instructeur bij de Engelse commando’s. Dit forse boek is een encyclopedie van overwinbare gevaren. Alle mogelijke verschrikkingen passeren systematisch de revue: verdrinking, verbranding, verstikking, honger, zweren, dierenbeten, overleven in de jungle, bergbeklimmen et cetera. Welke paddestoelen zijn eetbaar? Eet nooit de lever van de ijsbeer! Kijk uit dat u niet zelf in uw val voor wilde zwijnen trapt. Het is eigenlijk wel een gezellig boek omdat het steeds uitgaat van de goede afloop, net als reisromans uit de vorige eeuw. ‘Spring bij schipbreuk met uw voeten voorwaarts het water in en bereik zo snel mogelijk de reddingsboten.’ Die dus al op onze komst liggen te wachten. Bent u verdwaald in de woestijn, zorg er dan voor 'de juiste signalen af te geven, zodat een zoekteam op uw spoor gezet wordt’. Ik krijg geweldig veel zin in een schipbreuk, een vliegtuigongeluk, een jungletocht en een reis door de woestijn. Er kan eigenlijk niks misgaan. Zou het verstandig zijn dit boek mee te nemen? Misschien hebben de anderen het ook al bij zich, laat ik daar maar van uitgaan. Zouden mijn metgezellen weten dat je het zonder water in de woestijn twee en een halve dag bij 47 graden Celsius kan volhouden? En hoe je water opvangt? Dat is toch wel het minste. Misschien moet ik een korte samenvatting maken en die vooraf in het vliegtuig uitdelen. 'Vang altijd water op wanneer het regent.’ Natuurlijk weet je als lezer dat alles in werkelijkheid tientallen malen verschrikkelijker is, dat hoort bij het spel dat dit boek creëert. Het gaat er niet om dat we op reis gaan, onze dromen daarover moeten in gang worden gezet en dat lukt wonderbaarlijk. Soepel daal ik aan een zelfgevlochten touw af van een steile bergwand, beneden mij wacht een kampvuur. Even later gooi ik de juiste paddestoelen in kokend water (kijk uit voor de Cortinaris speciocissumus, die zijn dodelijk!). Wiseman is nooit van plan geweest ons lastig te vallen met het doodsgeschrei en stervensgerochel van verdwaalde ontdekkingsreizigers, die moeten het zelf maar weten. Dit boek is de doodsangst voorbij. Ons zal het niet overkomen, wij vinden water, zenden noodsignalen de lucht in, koken konijnen en spoelen aan op een prettig begroeid onbewoond eiland. De anderen, ja, die hebben pech gehad en daar hebben we dus dit boek aan te danken. Ten slotte waarschuw ik de lezer voor de verschrikkelijke Candiru in het Amazone-gebied. Er is gerapporteerd dat deze piepkleine, bijna doorzichtige vis in staat is de urinebuis in te zwemmen van iemand die in het water urineert en daar dan in blijft steken. De kans dat dit gebeurt is wel klein, zegt Wiseman er gelukkig vergoelijkend achteraan. Waar las ik dat deze vis de laatste tijd ook in Nederland is gesignaleerd? 'Bedek uw genitaliën en urineer niet in het water.’