Vier jaar consolidatie is niet genoeg

Volgens een adviseur van de godsdienstwaanzinnige Michele Bachmann die – je kunt het je nu al nauwelijks meer voorstellen – eind vorig jaar een serieuze gooi leek te gaan doen naar de presidentskandidatuur van de Republikeinse Partij, zal Barack Obama zich na zijn herverkiezing ontpoppen als de therion, het ‘scharlakenrode beest’ uit de Openbaring van Johannes dat ‘vol is van namen der godslastering en het had zeven hoofden en tien hoornen’.

Medium groene commentaar cosolidatie

Zo’n vaart zal het denkelijk niet lopen. De 44ste president van de Verenigde Staten vertoont sinds dinsdag nog geen obscene stigmata of tekenen van verkleuring. Zijn probleem is veeleer dat hij nog even kleurloos is als vier jaar geleden.

Bezielend speechen kan Obama als de beste. We zagen het afgelopen weekend op de afsluitende bijeenkomst van zijn campagne in Iowa en we konden het opnieuw constateren toen hij woensdag­ochtend in alle vroegte zijn overwinning vierde. Hij doet het alleen zo vaak en met zo weinig concreet resultaat dat cartoonisten en politieke insiders er al jaren grappen over maken. Journalist Bob Woodward vermeldt in zijn boek The Price of Politics dat senator Nancy Pelosi, nota bene lid van Obama’s partij, bij het zoveelste ‘enthousiasmerende’ telefoontje van de president botweg het geluid wegdraaide.

Wie in Obama’s toespraken van het afgelopen jaar zoekt naar concrete plannen en voorstellen komt bedrogen uit. Wie zoekt naar voorbeelden van vruchtbare samenwerking met de Republikeinse oppositie in de afgelopen vier jaar wordt ook al niet vrolijk. Journalisten die tijdens Obama’s campagne expliciet naar zijn toekomst­plannen vroegen, werden aanvankelijk afgescheept met wollige taal en in een later stadium met een brochure die opsomt wat hij de afgelopen vier jaar tot stand heeft gebracht, niet wat hij de komende vier jaar tot stand wil brengen.

Die brochure klopt: in weerwil van zijn krachteloze imago heeft Obama in de afgelopen vier jaar een paar enorme prestaties geleverd. Hij heeft een zorgstelsel geïntroduceerd dat meer dat vijftig miljoen landgenoten van een basisverzekering voorziet, hij heeft het grootste economische stimuleringspakket uit de Amerikaanse geschiedenis doorgedrukt en hij heeft het buitenlands beleid op een nieuwe, pragmatische leest geschoeid. Het zijn drie verworvenheden die beslist de moeite waard zijn om te behouden.

Maar consolideren is niet genoeg. Er blijven nog heel wat grote problemen over die schreeuwen om een doortastende aanpak. De werkloosheid in de VS nadert de tien procent. De nationale schuld bedraagt meer dan zestien biljoen dollar en zal spoedig wederom het wettelijk toegestane plafond bereiken. Het land is verwikkeld in peperdure militaire operaties in diverse werelddelen, zijn ambassades in de Arabische wereld worden bestookt en zijn strategische ­plaaggeesten Iran en Noord-Korea werken verder aan hun atoom­wapens.

De eerste uitdaging nadert met rasse schreden. Komende weken komt het Congres bijeen om te beraadslagen over een uitgesteld probleem, de ‘fiscal cliff’, oftewel de dramatische automatische bezuinigingen die in werking treden als het land niet voor 31 december zijn begroting op orde heeft. En die de economie vrijwel zeker in een nieuwe diepe recessie zullen storten. Helaas hebben de Republikeinen hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden weten vast te houden, zodat hun fiscale hindermacht onverminderd is. Obama zal inderdaad zeven hoofden en tien hoornen nodig hebben als hij hun verzet wil breken.