Vierde verkiezingsronde in Israël: einde oefening voor Netanyahu?

Jeruzalem – Met voorspellingen moet je in de wispelturige Israëlische politiek altijd oppassen. Maar aan één ding kun je je geen buil vallen: na de val van de kortstondige ‘eenheidsregering’ van de politieke vijanden Netanyahu en Gantz is de politieke toekomst van Israëls langstzittende premier heel onzeker geworden. Want voor het eerst zijn er machtige rechtse kapers op de kust.

Op 23 maart zijn er voor de vierde keer binnen twee jaar verkiezingen. Netanyahu zal drie campagnes tegelijk moeten voeren: één tegen corona, één voor zijn politieke overleving en één om niet in de gevangenis te belanden. Vanaf februari zal hij immers geregeld moeten plaatsnemen in het beklaagdenbankje om zich te verantwoorden in zijn drie corruptiezaken.

In april 2019 begon de verkiezingscarrousel te draaien. Sindsdien is hij niet meer gestopt. De inzet was steeds dezelfde: zal het Netanyahu lukken om aan de macht te blijven om dan zijn processen te laten annuleren of bevriezen? De eerste twee keer lukte dat niet, en de derde keer maar half. Netanyahu stelde ex-legerchef Gantz een monsterverbond voor. Gantz hapte toe, hoewel hij gezworen had nooit met de machtige verdachte in zee te gaan. Daarmee sloeg hij de hoop op verandering de bodem in en bracht hij zijn eigen partij Blauw en Wit de genadeslag toe.

De in mei gevormde regering Netanyahu-Gantz is een aanfluiting geworden, en voor Gantz een lijdensweg. Gantz was waarnemend premier en minister van Defensie, zijn partijgenoot Gabi Ashkenazi minister van Buitenlandse Zaken, maar Netanyahu vertelde ze niets over het aanknopen van relaties met Bahrein en de Emiraten en over zijn geheime reizen naar Soedan en Saoedi-Arabië. Het door Trump georganiseerde herstel van Israëls relaties met Marokko moesten ze vernemen van het Witte Huis.

Netanyahu had in het regeerakkoord een achterdeurtje ingebouwd: als de begroting niet wordt aangenomen, komen er nieuwe verkiezingen, waarmee de afspraak vervalt dat Gantz in november 2021 premier wordt. De begroting is er inderdaad niet gekomen. Voor Gantz is dit waarschijnlijk einde oefening. Maar ook voor Netanyahu is het tij gekeerd: aan zijn ultrarechter flank hebben zich twee concurrenten gemeld. De meest geduchte is oud-minister Gideon Sa’ar, tot voor kort de tweede man van Netanyahu’s partij Likud. Met een vernietigende aanval op Netanyahu is Sa’ar uit de partij gestapt. Zijn nieuwe partij Nieuwe Hoop staat wijd open voor andere ‘verraders’ van Likud.