«Vile mood»

Alan Clark Diaries: In Power
Phoenix Press, € 11,50

Op de ochtend van 10 april 1984 zat Alan Clark aan zijn bureau op het Britse ministerie van Werkgelegenheid. Zoals gewoonlijk verveelde hij zich stierlijk. Dat hij de dag ervoor zelf zijn Londense pied-à-terre had moeten schoonmaken, maakte zijn stemming er niet beter op. De staatssecretaris vluchtte naar zijn dagboek. «I was in vile mood this morning, even on arrival. I had done a lot of washing-up, drying, wiping, etc., at Albany, and I always find this enervating. I do it so badly and so slowly. For someone as great and gifted as me it is the most uneconomic possible use of time.» Ik kan me het gelukzalige moment nog goed herinneren dat ik deze zin voor het eerst las, glimlachend langs het cricketveld van Battersea Park in Londen op een zomeravond, elf jaar geleden. Zelfs vriendin Harriet, die me, zijnde een Hampstead liberal, eerder had vervloekt omdat ik deze conservatieve snob 7,99 pond rijker had gemaakt, moest toegeven dat deze combinatie van stijl («vile mood») en ironisch zelfbeklag charme had. Zijn veelgelezen dagboeken (opgedragen aan zijn «beloved Jane, around whose cool and affectionate personality there raged this maelstrom of egocentricity and self-indulgence») beslaan dertig jaar Engelse politiek. Niet zozeer de analyse, als wel de akoestiek, anekdotiek en erotiek. Voor Clark was «Westminster» een gentleman’s club waar hij op elk uur van de nacht kon drinken, backgammon spelen en roddelen over collega’s, nouveaux riches die zelf hun meubels moeten aanschaffen. Voorname bron van leesplezier in de dagboeken zijn de ondeugende, reviaanse uitwijdingen, niet over jonge Duitse soldaten, alhoewel de militair historicus Clark de Wehrmacht bewonderde, maar over jonge vrouwen. Over de «plump young lady» bijvoorbeeld, die tijdens een treinreis naar Londen in zijn coupé plaatsnam. Haar «delightful globes», observeerde Clark, deinsden «prominently, but happily» op het ritme van de hobbelige rails. Ondertussen gloeide zijn Red Box, de ministeriële werkkoffer, «like a beacon» op het bagagerek.