Islam-games

Virtuele Arabieren

In het Midden-Oosten wordt de dominantie van het Westen op vele fronten bestreden. Computerspelletjes zijn het nieuwste wapen.

DAMASCUS – Met een druk op een knop het hoofd van een zionist verbrijzelen, tegen de achtergrond van de Al-Aqsa-moskee. Welke Arabische puber wil dat niet? Om jihad te voeren hoef je niet meer naar Irak of Afghanistan. Op een bedrijvenpark in Damascus heeft Afkar Media het nieuwe digitale front geopend.

De computerspellen die het bedrijf produceert moeten een andere kijk op de geschiedenis bieden. ‘Wij leven in het Midden-Oosten in een andere realiteit’, vertelt directeur Radwan Kasmiya, ‘en die sluit niet aan bij het beeld dat de grote Amerikaanse spelletjesmakers ons voorschotelen.’ De Amerikaanse spelletjes die de markt domineren zijn volgens hem te simplistisch: ‘Goed is goed en iedereen die anders is moet dood.’ Terwijl de zaken in het Midden-Oosten niet zo simpel liggen, legt hij uit: ‘Ik kom uit een kleurrijke regio. Millennia lang leven de verschillende groepen hier samen. Dat is een rijkdom die door de grote spelletjesmakers als iets negatiefs wordt neergezet. En gamers pikken dat niet meer.’

Afkar Media, de enige spelletjesproducent in het Midden-Oosten, maakt games die op het eerste gezicht in weinig verschillen van de games waar Kasmiya op afgeeft. Dat kan zeker gezegd worden van Afkars eerste spel, Under Ash, uit 2000. Daarin moet een Palestijnse jongen zich een weg vechten door bezet Jeruzalem. Met zijn vuisten, stenen en een buitgemaakte kalasjnikov vermoordt hij elke Israëlische soldaat die in zijn buurt komt.

Medium poster0largke

De boodschap zit hooguit in de tientallen Palestijnse computerlevens die nodig zijn om een level uit te spelen. Hezbollah maakte een soortgelijk spel.

De opvolger, Under Siege, gaat over de tweede Palestijnse intifada. Opnieuw meer van hetzelfde. Het spel begint met een Israëlische tank die over een knuffelbeer rijdt, gevolgd door beelden van een extremistische jood die tientallen moslims in een moskee doodschiet. Maar bij het spelen van Under Siege merk je dat wraak nemen nog niet zo gemakkelijk is. Van de vijf karakters waartussen je kunt kiezen gaan er vier dood, ongeacht of je het spel uitspeelt. Alleen de vermoeide oorlogsveteraan Abu Himam overleeft. Volgens Kasmiya is hij het collectieve geweten van de Arabieren, die de hoop hebben verloren en de geschiedenis zijn vergeten: ‘Ik wil de realiteit geen onrecht aandoen. Daarom zijn de levels van het spel gebaseerd op echte verhalen. Dat is het verschil tussen ons en de grote Amerikaanse spelletjesmakers.’

Medium poster2largek

In het derde spel, Quraish, wordt een ‘historisch verantwoord’ beeld geschapen van het ontstaan en de verspreiding van de islam. Het strategiespel begint met de profeet Mohammed – indachtig het tweede gebod natuurlijk niet in beeld – die het islamitische leger aanspoort om Mekka uit de handen van de ongelovigen te wringen. Vervolgens heb je niet alleen de optie om in de huid van de moedjahedien te kruipen, maar ook in die van de kruisvaarders. ‘We willen daarmee laten zien dat er twee kanten aan elk verhaal zijn’, aldus Kasmiya. ‘Onze games zijn minder partijdig dan de Amerikaanse.’ Kasmiya, die zichzelf een ‘gurugamer’ noemt, fulmineert uitgebreid tegen de destructieve invloed van de ‘Amerikaanse’ videospellen op de jeugd: ‘Het is pure testosteron. Je stelt jonge mensen bloot aan een enorme hoeveelheid geweld.’

Geweld? Kasmiya gebruikt het in zijn spellen slechts als een lokkertje, meer niet: ‘Dat is nodig om de aandacht te trekken. Maar vervolgens confronteren we mensen met onze boodschap.’ Veel mensen. Want ondanks de slechte internetinfrastructuur in het Midden-Oosten werd de trailer van Under Siege maar liefst twee miljoen keer gedownload. De reacties uit het Midden-Oosten waren overwegend positief. In een consumentenonderzoek in 2000 werden ook in de VS en Europa reacties op Under Ash gepeild; 35 procent van de Amerikanen was positief, en 65 procent van de Europeanen. Bij een volgend consumentenonderzoek in 2002, na 11 september 2001, was 83 procent van de Amerikanen tegen het spel, en 57 procent van de Europeanen.

Medium poster3largek

Het is volgens Kasmiya tekenend voor de ontwikkelingen in de wereld: ‘De extremisten krijgen het steeds meer voor het zeggen. Iedereen zit vast in zijn eigen vooroordelen. We gaan terug naar de Middeleeuwen.’ Daarom maakt hij momenteel een spel over extremisme, Swords of Heaven. ‘Het laat zien hoe extremisten uit beide kampen de geschiedenis kapen.’

Afkar Media heeft een groot voordeel ten opzichte van de Amerikaanse en Europese concurrentie. Minstens 95 procent van de markt in dvd’s en videospelletjes in het Midden-Oosten bestaat uit illegale kopieën. Maar dat zijn nooit de spellen van Afkar Media. Een koopman in de Souk Al-Sarouja in Damascus legt uit: ‘Wij stelen niet van onze broeders. Dat is de eer van de dieven.’

Voor de spelletjes zie www.afkarmedia.com