#27 Vlaams Belang

Vlaams Belang schuift op naar Forum voor Democratie

De rechts-nationalistische partij Vlaams Belang hield afgelopen weekend haar verkiezingscongres. Op het gebied van onderwijs zijn er opvallende overeenkomsten met de boodschap van Thierry Baudet en Forum voor Democratie.

De grote zaal van het Gentse congrescentrum ICC is tot de nok gevuld met leden van het Vlaams Belang (VB). Met bussen zijn ze naar de stad vervoerd om te luisteren naar politici die opkomen voor het ‘eigen volk’. Ik heb me aangemeld en neem plaats op de tweede rij links, naast collega’s van De Standaard en het persbureau Belga. Op het podium staan grote, lichtgevende letters: ‘Eerst onze mensen’.

Een congres van het Vlaams Belang is moeilijk te vergelijken met die van andere partijen. Er staan bijvoorbeeld geen interruptiemicrofoons en er is op dit congres geen formele inspraak van leden. Het verkiezingsprogram is eerder door een speciale commissie bepaald en voorbereid. Voor de parlementsverkiezingen van 26 mei is het program gebaseerd op het visieboek Toekomst in eigen handen van partijvoorzitter Tom van Grieken (32). Van stemming daarover door de leden is op het congres geen sprake. Verder zijn er geen aparte vergaderingen of lezingen in het ICC-gebouw. Het hoofdprogramma met de speeches is het enige dat telt.

Sinds de komst van Van Grieken als partijvoorzitter, in 2014, waait er een andere wind in het Vlaams Belang. De Vlaamse vlaggen en vaandels zijn in ieder geval in de zaal grotendeels verdwenen en ook het ‘eigen volk eerst’ wordt minder gescandeerd. Op het podium staan de Vlaamse vlag, de partijvlag en de Prinsenvlag – het oranje-blanje-bleu – die in het verleden geassocieerd werd met de NSB en nu vaak door Nederlandse en Vlaamse nationalisten wordt gebruikt.

De partij oogt minder militant, maar de boodschap blijft hetzelfde. ‘Wij veranderen van naam, maar niet van streken’, zei partijvoorzitter Frank Vanhecke toen de partij in 2004 een naamsverandering doorvoerde na een veroordeling wegens racisme.

Op één na zijn de sprekers, vijf in getal, behoorlijk jong. Een jongere generatie lijkt de fakkel van partijcoryfeeën als Filip Dewinter en Gerolf Annemans over te nemen. Ook zijn er twee vrouwelijke sprekers, iets wat in de mannenpartij VB nieuw oogt. De eerste spreker is Adeline Blancquaert (22 jaar oud) uit de Gentse gemeenteraad. ‘Waar de andere partijen de toekomst van onze jeugd op het spel zetten met hun opengrenzenbeleid, daar staat het Vlaams Belang garant om diezelfde grenzen te sluiten. Zoals voorzitter Van Grieken reeds zei: niet uit haat voor de vreemdeling, maar uit pure liefde voor onze eigen mensen.’ Ze draagt een knalrode jurk, een aanleiding voor veel commentaar. De leden hadden liever een knalgele jurk met zwarte elementen gezien – de kleuren van de Vlaamse vlag.
‘Kortom, waar iedere partij ónze mensen de rug toekeert, daar staan wij paraat om het voor hen op te nemen’, vervolgt ze. Groot applaus klinkt uit de zaal. ‘Ze hebben ons geprobeerd te kleineren, ons met de grond gelijk te maken en voor te stellen als een verloren stem. Maar niets is minder waar. Het Vlaams Belang is terug!’

Blancquaert doelt op de overwinning van de partij bij de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen oktober. Toen klom het VB naar dertien procent van de stemmen. In zestien gemeenten werd ze de grootste, maar door het cordon sanitaire kon ze nergens meebesturen.

De andere vrouwelijke spreker is Roosmarijn Beckers (32) uit Genk. Op zestienjarige leeftijd viel ze op tijdens een debatprogramma voor jongeren op tv. Ze sloot zich aan bij de Vlaams Belang Jongeren, werd een jonge moeder en is nu terug in de politiek. Beckers richt zich op het gezin. Kinderen opvoeden is er in België niet eenvoudiger op geworden, zegt ze. Omdat de gratis kinderopvang niet toereikend of vol is – door ‘de massamigratie’ moeten ouders zich tot dure betaalde opvang richten. ‘En er kan en mag niet bespaard worden op het onderwijs.’ Volgens Beckers wordt er in en rond de grote steden te weinig Nederlands op scholen gesproken. ‘Anderstalige leerlingen moeten daarom een taaltoets afleggen’, zegt ze. Wie slecht Nederlands spreekt, mag niet naar een reguliere school. Zusterpartij FPÖ ontwikkelt een dergelijk beleid in Oostenrijk.

Net als Thierry Baudet vindt het VB dat er sprake is van ‘linkse indoctrinatie’ op scholen. ‘In de nieuwe eindtermen die volgend schooljaar van kracht gaan is er veel aandacht voor burgerschap. Wij vrezen dat dit ervoor gaat zorgen dat scholen instellingen worden die aan politieke indoctrinatie doen en elke kritiek ten opzichte van de massamigratie en multicultuur zullen verbieden’, zegt Beckers. Er wordt nog niet gerept over een meldpunt voor ‘linkse docenten’, zoals FvD voorstelt, maar het zit er weinig naast. ‘De klimaathysterie en de bijbehorende marsen laten zien dat ons onderwijs leerlingen niet toelaat vrij te denken.’ Ze doelt op de klimaatspijbelaars. In België gingen leerlingen in de voorbije maanden veel vaker en in veel grotere aantallen de straat op om te demonstreren voor een beter klimaatbeleid. De media staan er dagelijks bol van en ook de politiek bekommert zich erover. Net als FvD zegt het VB dat het klimaatbeleid van een klein land een druppel op een hete plaat is. ‘Onze kinderen krijgen op school een schuldgevoel aangepraat terwijl fabrieken in India afval gewoon in de rivieren loodsen.’

De middag wordt afgesloten met partijvoorzitter Van Grieken, die tevens lijsttrekker voor de Belgische Kamer is. Hij benadrukt het sociaal-economische programma. ‘Wij zijn uniek in ons programma, omdat we de enige partij zijn die bijvoorbeeld een minimumpensioen van 1500 euro wil na een volledige loopbaan voor zelfstandigen, werknemers en ambtenaren, zonder nieuwe belastingen te hebben.’ Van Grieken wil dit bekostigen door de geldkraan naar het armere Wallonië dicht te draaien, een oude oplossing. Uiteindelijk draait het om de ‘massa-immigratie’, zo blijkt. ‘In dit land is niets veranderd qua migratiebeleid’, meent de voorman. ‘In 4,5 jaar tijd meer dan een half miljoen nieuwe vreemdelingen erbij.’ Hij prijst zijn held Matteo Salvini, de Italiaanse vicepremier van zusterpartij Lega die Afrikaanse migrantenboten tegenhoudt. ‘Grazie mille Matteo!’ Hij eindigt met de nadruk op ‘ónze mensen’, vraagt alle kandidaten naar voren en sluit af met het Vlaamse volkslied, waarna het vanuit de zaal klinkt: ‘Eigen volk eerst!’

Het is druk aan de bar, waar leden pintjes bestellen en drinken. Het oogt wat rommelig. Opvallend genoeg was er één grote afwezige op het podium: Filip Dewinter. Hij hield geen toespraak. Wel was er een kort filmpje met een boodschap van hem. Ook zijn ‘kroonprins’ Sam van Rooy – wel kandidaat voor deze verkiezingen – stond niet op de bühne. Beiden staan bekend om extreme uitspraken over de islam, vergelijkbaar met die van Wilders. Over de radicale islam werd in de vijf toespraken van vandaag amper gesproken. Het lijkt erop dat het VB dit onderwerp als hoofdthema aan het loslaten is. Net als FvD in Nederland presenteert de partij zich als meer fatsoenlijk. Inhoudelijk is er dus ook een connectie met die partij. Het was bovendien het VB dat Baudet al vijf jaar geleden een podium gaf om te spreken op bijeenkomsten.

Toch verliest de partij haar streken niet. Van Grieken omarmde eerder Dries van Langenhove (26), de voorman van het omstreden studiegenootschap Schild & Vrienden. Onderzoeksjournalisten van het Belgische tv-programma Pano toonden aan dat deze jongerengroep racistische en antisemitische posts deelde in besloten online groepen. Justitie doet daar nu onderzoek naar. Van Langenhove is nu namens het VB kandidaat voor het Belgische parlement, maar is geen partijlid. Volgens analisten kan Van Grieken hem zo weren indien hij opnieuw in opspraak komt of er andere problemen ontstaan.

Desondanks ziet de jonge partijvoorzitter de verkiezingen optimistisch tegemoet. ‘We zijn sterker en gemotiveerder dan ooit tevoren.’ Op 26 mei zijn ‘de moeder aller verkiezingen’ in België. We gaan zien of het VB de weg naar boven volhoudt.