Samar, Majdoleen en Saja gefotografeerd door Iris Hassid in de tentoonstelling A Place of Our Own © Iris Hassid

Het is intiem om met een camera het leven van vier jongvolwassen vrouwen binnen te dringen. Misschien niet wanneer ze poseren en iets vertellen, of als ze vriendelijk en nieuwsgierig uit de open ramen van een limoengroene auto kijken. Of juist star vooruit. Maar wel zodra je wordt meegenomen in hun grootste avontuur: het ouderlijk huis verlaten, studeren en zelfstandig worden. Maar ook wat daar onvermijdelijk bij komt kijken, de Israëlisch-Arabische realiteit. Beladen, hard, kwetsbaar, politiek en gepolariseerd.

De vier vrouwen zijn tussen de negentien en 24 jaar oud wanneer de Israëlische fotografe Iris Hassid een van hen, de uit Nazareth afkomstige Samar Qupty, aanspreekt. Zomaar, op straat. Hassid hoort Qupty Arabisch praten in Ramat Aviv, de universiteitsbuurt van Tel Aviv. Haar nieuwsgierigheid is gewekt, want de leefwereld van de fotografe kruist vrijwel niet met die van deze jonge Palestijnse vrouwen.

Het fotoproject is niet waarheidsgetrouw. Hassid integreert niet volledig in hun dagelijkse leven. Het is eerder een lange samenwerking, met onverbloemde situaties en portretten. Maar wel met afspraken vooraf. Qupty wilde graag meewerken, ‘maar alleen als jij, Israëliër, ons onbevooroordeeld leert kennen’, staat in een quote. ‘Anders had ik dit project zelf wel gedaan. Het is interessant hoe jij, De Ander, ons ziet. En hoe wij jou zien. Dit is het begin van elke oplossing – de andere kant zien.’

In de zes jaar waarin Hassid de vrouwen volgt, neemt de Knesset de Wet op de joodse natiestaat aan, gaat het land door de coronapandemie en laaien geweldsgolven, oorlog en verdere polarisatie op. Steeds vaker, en steeds heftiger. Met als rode draad de zoektocht naar identiteit, vrijheid en verbondenheid illustreert Hassid met beelden en citaten hoe de vrouwen zich positioneren in de samenleving, of die samenleving juist ontvluchten.

Op een van de foto’s staat een van de vrouwen, Saja Hakim, voor een Israëlische vlag. ‘Ik weet niet waarom je me blijft vragen of ik deze foto heb goedgekeurd. Ik blijf denken: wat is er mis met de foto? Zie ik er vreemd uit? Het is gewoon een vlag. Ik ben een Arabier die in Israël woont, en dat is de vlag van de staat. Er kan meer dan één vlag zijn.’

Gedurende het oplaaiende geweld in mei en juni 2021 sturen de fotografe en Majdoleen Khatib elkaar bezorgde en verdrietige berichtjes, over en weer. De zich ontwikkelende vriendschap ligt er dik bovenop: wederzijdse bezorgdheid en empathie. Te lezen in het Nederlands, Hebreeuws, Engels en Arabisch, zoals alle tekst in de kleine, maar prikkelende tentoonstelling.

Terwijl in het museum popmuziek van de Libanese Carola Samaha te horen is, loopt een echtpaar de tentoonstelling in. ‘Ik snap het concept niet’, zegt de vrouw in het Hebreeuws tegen haar partner. ‘Waarom zijn dit allemaal Arabieren in een joods museum?’ Met de audioguide in de hand lopen ze snel verder, naar een andere tentoonstelling.

Iris Hassid – A Place of Our Own, t/m 29 jan. 2023 in het Joods Museum, Amsterdam