Berlusconiwatch 28

Vlucht met mij

Rome - Er zijn twee Italiës. In het ene zegt de bestuursvoorzitter van Fiat, Sergio Marchionne: ‘Zonder Italië zouden we het stukken beter doen. Op onze jaarlijkse omzet van twee miljard euro is geen cent afkomstig uit de fabrieken die we in Italië onderhouden. Dat zijn verliesposten.’ In het andere poseert de postcommunist Massimo D'Alema (bijnaam 'Stalin’) met de postfascist Gianfranco Fini (bijnaam 'Judas’) op de foto. Ze zien mogelijkheden tot een alliantie, zeggen ze. Het lijkt ze een goed idee om samen een 'regering van nationale eenheid’ te vormen die als enig programmapunt heeft om Berlusconi te verjagen. Wat ze daarna gaan doen, zien we dan wel weer.
In het ene Italië speelt zich al wekenlang iedere avond in de buurt van Napels een intifada af. Theatraal gillende bewoners van het 'Park van de Vesuvius’ (cultureel erfgoed op de lijst van Unesco) protesteren tegen de opening van een tweede vuilstortplaats bij Terzigno. Hij komt er toch, hoeveel vuilniswagens ze ook in brand steken en hoeveel stenen ze ook naar de mobiele eenheid gooien. Napels en omgeving is weer één grote vuilnisbelt, de vraag luidt: komt het door de Camorra, of komt het door de Napolitanen? Of is dat hetzelfde?
In het andere Italië is er maar één kwestie waar het om draait: een wet die premier Berlusconi tegen justitie moet beschermen. Er is haast, want het decreet van de 'veroorloofde afwezigheid’ (bij alle processen die Berlusconi en zijn bedrijf aangaan) komt op 14 december voor het Constitutionele Hof, dat het vrijwel zeker zal afkeuren. Uiteraard zal Judas Fini zeker een uitweg voor Berlusconi proberen te blokkeren, en zit Italië de komende weken, zo niet maanden, weer in het kat-en-muisspel tussen Berlusconi en Fini gevangen.
De twee Italiës hebben ook steeds minder raakvlakken. Roberto Saviano, de schrijver van de bestseller Gomorra (zes miljoen exemplaren wereldwijd), probeert het over de dingen te hebben waar het over zou moeten gaan in Italië. Dat wordt hem niet in dank afgenomen. Zijn beoogde televisieprogramma Vieni via con me ('Vlucht met mij’, naar Paolo Conte’s liedje) is op alle mogelijke manieren gedwarsboomd. Saviano wil het hebben over de vuilnis van Napels, de Camorra, over de aardbeving van l'Aquila, over hoe de 'Ndrangheta zich in Lombardije heeft geïnstalleerd, en over hoe het ene Italië het andere Italië negeert.
Dat zijn geen gezellige onderwerpen, al heeft de Italiaanse Salman Rushdie beloofd dat hij ze 'op poëtische manier zal behandelen’. En op poëtische manier zal Italië wellicht in maart naar de stembus gaan voor vervroegde verkiezingen. Opdat de aandacht weer een tijdje afgeleid is van de echte problemen, want daar valt toch niets aan te doen.