Waar dertig jaar onafhankelijkheid niet in slaagde, bereikte Poetin in enkele maanden: Oekraïners voelen zich eindelijk verenigd in een natie. Zo ook zij die Oekraïne ontvlucht zijn en het einde van de oorlog in het buitenland afwachten.

Irena Semenuk (40) was makelaar in Odesa. Zij vluchtte enkele dagen na de Russische invasie met haar moeder, zus en drie kinderen via Moldavië naar Roemenië. Na twee maanden in mijn appartement in Boekarest reisde de familie door naar Duitsland. Daar woont Irena nu in een dorpje in de buurt van München. ‘Mensen hier zijn heel anders dan in Roemenië en Oekraïne’, vertelt Irena. Ze probeert rond te komen van haar maandelijkse toelage van vierhonderd euro. ‘Iedereen is nog steeds in shock. We wachten tot de oorlog voorbij is, maar proberen er ondertussen het beste van te maken.’ Irena en haar zus groeiden op in de Krim totdat ze in 2018 naar Odesa verhuisden. Sinds kort probeert ze vastgoed in Noord-Cyprus te verkopen aan Russen. Ze beschouwt zichzelf als Oekraïense, maar ziet weinig verschil tussen Oekraïners en Russen. ‘Het is een gevecht tussen broers en zussen.’

Middelbare scholier Yurii vluchtte de dag voor hij achttien werd uit Oekraïne om de dienstplicht te ontlopen. Maandenlang reisde hij door de Europese Unie, gebruikmakend van gratis treinreizen voor Oekraïense vluchtelingen. Ik ontmoette hem op een Bulgaarse trein richting Varna, waar zijn ouders een huis huurden. Zij zijn inmiddels teruggekeerd naar Kyiv. In augustus slaagde Yurii erin een tijdelijke verblijfsvergunning in Canada te krijgen. Hij woont nu bij familie in een dorp zo’n honderd kilometer ten noorden van Toronto. Als verkoper op een markt voorziet hij in zijn levensonderhoud. Binnenkort hoopt hij te gaan studeren, maar het hoge collegegeld vormt vooralsnog een belemmering. Yurii ziet zichzelf vooral als een kunstenaar, hoewel hij niet uitsluit een exacte studie te gaan volgen. ‘Door goed opgeleid te zijn, kan ik straks een betere bijdrage leveren aan het Oekraïne van morgen.’

Sinds het begin van de Russische invasie zijn 7.832.493 Oekraïense vluchtelingen geregistreerd in de Europese Unie, waarvan bijna vijf miljoen een vorm van een beschermde status hebben.

Het aantal in 2022 getelde doden en vermisten aan de buitengrenzen van Europa, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 2920