‘Doorrijden, niet stoppen, go, go!’ roept Petros Constantinou (61) tegen de chauffeur, een partijkameraad met auto. We razen een slagboom en lanterfantende soldaten voorbij, parkeren achter een container – niemand hield ons tegen. Constantinou is het enige Atheense gemeenteraadslid voor de antifascistische, antiracistische radicaal linkse partij keerfa, een soort Griekse bij1.

Het is al donker. We waren ondanks gps op drie telefoons de weg kwijt, doolden meer dan een uur rond voor we het vluchtelingenkamp Ritsona vonden. Het ligt zeventig kilometer buiten Athene dicht bij Evia, het eiland dat deze zomer bijna helemaal afbrandde. Duizenden Grieken zijn hun generaties oude familiehuizen en boerenbedrijven kwijt. Bomen, bijen, retsina, honing: alles weg. Kamp Ritsona is voor de vuurzeeën gespaard gebleven. Vluchtelingen en hun kinderen uit een kamp aan de andere kant van Athene waar ook bosbranden woedden, werden geëvacueerd naar onder andere Ritsona. Sindsdien hebben ze last van ademhalingsproblemen. Medische hulp is er niet.

Constantinou bezoekt met flyers en posters allerlei kampen om vluchtelingen te mobiliseren mee te doen aan de Grote Antifa Pro Refugees Demo in het centrum van Athene. Ritsona is veranderd. Sinds een paar maanden staat er een betonnen muur omheen. De Afghaanse dichteres en activiste Parwana Amiri (17) slingerde toen de eerste betonplaten kwamen via Facebook wanhopige videoclipjes de wereld in en legde vast hoe het kamp langzaam achter een grijze muur verdween. Er kwam een Europarlementariër bij haar op bezoek. Sindsdien is ze beroemd. Ze reist door heel Griekenland om te spreken, ze publiceerde een boek, iemand maakt een film over haar. Ja, ze doet mee. Met zo veel mogelijk kampbewoners. keerfa moet wel voor vervoer zorgen.

Voor de mars van het Omonia-plein naar het Griekse parlement begint, spreekt Amiri op een podium. Omringd door opgefokte oproerpolitie met gasmaskers, knuppels en schilden. De sfeer is grimmig. ‘If you don’t allow me to act in the town, I will act in the camp! If you don’t give me the microphone to speak, I will shout, I will call others to stand by my side! If you don’t let me shout, I will send my words in letters to the world. The life you impose on me is a constant provocation.’

Zonder reden gooit een ME’er opeens traangas tussen de omstanders. Er wordt gevochten. De woorden van Amiri gaan verloren.


Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee volgens het Missing Migrants Project (IOM): 1559