Vluchtelingen wagen de overtocht vanuit De Panne

Vorige week werd in de Belgische kuststad De Panne nipt een tragedie vermeden. Of tenminste, dat is het vermoeden.

Op 21 januari, omstreeks vijf uur in de ochtend, belde een Afghaanse man aan bij een appartementsgebouw op de Zeedijk. Hij was doorweekt en vroeg om hulp. Samen met dertien andere vluchtelingen uit Afghanistan en Iran, onder wie twee kleine kinderen, was hij in een gammel bootje gestapt – gestolen uit de surfclub verderop – met geïmproviseerde reddingsvesten gemaakt van plastic afvalmateriaal, in de hoop het Kanaal over te kunnen steken.

Het Verenigd Koninkrijk, zeventig kilometer verder, zouden ze nooit halen. Het bootje kapseisde kort na vertrek. ‘Tweehonderd meter verder en ze waren allemaal dood geweest’, zegt de burgemeester van De Panne, Bram Degrieck.

Het Noordzeewater was niet warmer dan zes à zeven graden, de buitentemperatuur lag rond het vriespunt en er hing een dichte mist. Meteen startte de politie een grootschalige zoekactie op en rond het water. Aan het strand vonden ze een maillot en een trainingsbroek. Uiteindelijk werden nog vijf vluchtelingen gevonden. Niet in het water, maar op een bus onderweg naar Bray-Dunes en Duinkerke. Uit angst om opgepakt te worden, waren ze – voor de zoveelste keer in hun leven – op de vlucht geslagen.

Op basis van de verklaringen van de zes gevonden vluchtelingen vermoedt de Belgische politie nu dat de acht overige nog vermiste personen ook veilig aan land zijn geraakt en opnieuw naar de kampen in Noord-Frankrijk zijn getrokken.

Het is het eerste bekende geval van vluchtelingen die via de Belgische kust het Verenigd Koninkrijk proberen te bereiken. Door de strengere controles aan de Franse kust wordt er naar alternatieve, noordelijkere routes gezocht. Bovendien gebruiken mensensmokkelaars de Brexit als excuus om de druk op vluchtelingen op te voeren. Ze verspreiden de foutieve informatie dat een oversteek na 31 januari onmogelijk wordt.

Nadat verschillende Vlaamse media over het incident op sociale media berichtten, kwam er een storm van racistische commentaren op gang. Het parket van Ieper is een onderzoek gestart om te bepalen of er bij de reacties ook inbreuken zijn gepleegd op de Belgische anti-racismewetgeving. De twee vermoedelijke mensensmokkelaars zijn ondertussen opgepakt en in De Panne zijn alle autowegen met toegang tot het strand uit voorzorg afgesloten.

Het aantal in 2020 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee was deze week, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 68