Historisch archief belicht

Voetbalsnobisme

De combinatie voetbal en (zelfbenoemde) intellectuelen is een lastige. Het makkelijkste is om niet van de sport te houden en erop af te geven. Wie daar niet in slaagt, rest niks anders dan in pompeuze bewoordingen uit te leggen waarom de sport juist héél mooi en intelligent is. Op die wijze stortte in de jaren negentig de Amsterdamse grachtengordel zich op het voetbal. Het ‘geniale’ spel van Ajax en de aforismen van Cruijff werden opgehemeld en kregen cult-status.

Lang daarvoor, in De Groene Amsterdammer van 12 april 1914, hield auteur Hessel Jongsma het op de ‘uiterlijke schoonheid’ van het spel, de tactiek en de gemeenschapszin van het team. Niet minder dan 22.000 toeschouwers waren die zondag naar het nieuwe Amsterdamse stadion getrokken om Nederland te zien spelen tegen Duitsland. Vanwaar die plotselinge belangstelling, ook onder het denkend deel der natie? De auteur zocht krampachtig naar een verklaring: ‘Het is een genot te zien hoe de dikwijls welgebouwde, moderner en vreemdzamer gladiatoren elkander in de arena bekampen, met aanwending van al hun krachten en uiterste behendigheid, dikwijls met respectabele durf en kleinachten van lichaamspijn.’

Niet dat het vuige plebs daar iets van snapte. Diens belangstelling was ‘voornamelijk primitief’. ‘Het zou een wilde zwijnenjacht zien met denzelfden hartstocht. Het gaat naar een variété, naar een “prikkel”-bioscoop, met ongeveer dezelffde verwachtingen en denzelfden bijna beestelijken honger naar verzadiging, als naar het voetbalterrein.’

Nee, dan de kenners: ‘de lieden die de fijnheid eener combinatie zeer wel doorzien, die óók “intellectueel” genieten van de technische details van een wedstrijd.’ Waarmee maar weer eens is aangetoond dat intellectuelen nooit simpelweg kunnen genieten van volksvermaak. Het snobisme moet en zal zich het voetbal toe-eigenen.

***

Bezoek het historisch archief van De Groene Amsterdammer en blader door de eerste 64 volledige jaargangen, van 1877 tot en met 1940. http://193.67.146.137/dga/