MUZIEKTHEATER: Operadagen Rotterdam

Voor haters en liefhebbers

‘Nee dus. Ook Wenen zegt Nee. Terwijl. Wenen nooit Nee zegt. Wanneer zegt Wenen ooit Nee? Ja, tegen de Turken zei Wenen ooit Nee. Maar Wenen zegt meestal overwegend hartgrondig Ja. Ook tegen Hitler heeft Wenen hartgrondig Ja gezegd. En nu zegt Wenen dus Nee. Tegen mijn Spookhuis der Geschiedenis. Ja tegen Hitler, Nee tegen Mijn Spookhuis.’

De jonge acteur Walter Bart van acteursgroep Wunderbaum spuwt de briljante teksten van Gerardjan Rijnders er met sardonische woede uit in Het Spookhuis der Geschiedenis. Hij staat in een spookhuis tussen een rariteitenkabinet van spullen en neerdalende plastic embryo’s. Hij is de theatermaker Loets Loets die een megalomaan plan heeft: met muziek van Wagner alle misstanden in de wereld aan de kaak stellen. Van de overbevolking tot Angela Merkel die met haar Rheingold onze grijnzende Mark Rutte naar haar hand zet. Maar iedereen zegt Nee tegen de theater­maker; ook ‘de ­Boeddha van de Stopera’. Het hele, grote, homoseksuele complot van de internationale muziektheaterwereld zegt Nee. Alleen in Boxtel, Zwolle en Zeebrugge zeggen ze ja. En in Rotterdam, voorlopig.

Het is huiveringwekkend, gemeen, hilarisch, enerverend, gevaarlijk. Maar ook leuk en soms adembenemend mooi. We krijgen een medley van de beste Wagner-melodieën te horen. Uit opera’s als Rheingold, Götterdämmerung, Parsifal, Lohengrin en De Vliegende Hollander. Sopraan Lies Vandewege en bariton Marc Pantus zingen ze prachtig, met als begeleiding niet meer dan twee elektronisch versterkte cello’s. Muziektheater voor Wagner-liefhebbers en voor Wagner-haters!

De Operadagen Rotterdam zijn van 25 mei tot 3 juni zoals altijd een bonte mengeling van idioot, amateuristisch, weergaloos mooi en experimenteel muziektheater. Nog meer Wagner: solistenensemble Kaleidoskop probeert in Ein Isrealisches Rheingold de muziek van Wagner te gebruiken ter ondersteuning van hun kritiek op de staat Israël. De bouw van het vervloekte Walhalla wordt hier de opbouw van Israël, de dwerg Alberich wordt een zielige Palestijn, de appels van Fricka worden sinaasappels uit Jaffa (‘Jaffa? Een Palestijnse stad. Nee, een Israëlische stad. Nee’ enzovoort). Gewaagd, de antisemiet Wagner tegen Israël in stelling te brengen, interessant, maar te geforceerd en niet geslaagd.

Sopraan Clarion McFadden is alomtegenwoordig op deze operadagen, met een welluidend saxofoonkwartet (Sly Meets Callas), met haar eigen operaproductie Lilith, over de te onafhankelijke eerste vrouw van Adam, en ook nog podiumgroot geprojecteerd als de mechanische pop Olympia van Offenbach. In een spannende wandeltocht door de Rotterdamse haven klinkt haar wondermooie stem ruimtelijk vergroot in je koptelefoon. In een enorme fabriekshal zien we een visuele beeldensymfonie op muziek van Bartók en vijf zangeressen die elektronisch vervormde muziek van Monteverdi brengen, ook weer spannend en tegelijk beeldschoon.

U kunt nog naar het Spookhuis en andere dingen, maar als u helemaal niet naar Rotterdam wilt of kunt heeft de onvolprezen muziek-tv-zender Brava.nl een verrassing voor u: in juni worden vier van de allermooiste opera’s van Opera Onafhankelijk Toneel (regie Mirjam Koen, decor Gerrit Timmers) uit vorige Operadagen uitgezonden. Het ontroerende Kwasi en Kwame van Jonathan Dove, naar het boek De zwarte met het witte hart van Arthur Japin; Death of Klinghoffer van John Adams over het Palestijns-Israëlische probleem, interessanter en duidelijker dan de oorspronkelijke enscenering van Peter Sellars; Die Jahreszeiten, het oratorium van Haydn, beeldschoon en zinvol geënsceneerd als een opera over een breugeliaans boerengezin dat wordt overvallen door een grote groep vluchtelingen uit de stad; The Rake’s Progress van Strawinsky met de sympathieke en mooie tenor Tom Randle. Rotterdam dreigt het O.T. het slachtoffer te laten worden van de kunstbezuinigingen. Deze uitzendingen zijn de beste actie om te laten zien hoe zonde en jammer dat zou zijn voor een stad waar het cultuuraanbod toch al dreigt af te nemen.

Het Spookhuis der Geschiedenis: t/m 3 juni Schouwburgplein Rotterdam; www.operadagenrotterdam.nl.

De weken van Opera O.T. op Brava.nl. Van 14 t/m 26 juni: Kwasi en Kwame 14 juni, 20.30 uur (herhalingen: 17 juni 12.00 uur, 21 juni 00.00 uur, 23 juni 06.00 uur). The Death of Klinghoffer 15 juni 20.30 uur (herhalingen: 18 juni 14.30 uur, 24 juni 02.30 uur, 26 juni 08.30 uur). Die Jahreszeiten 16 juni 18.00 uur (herhalingen: 19 juni 00.00 uur, 22 juni 12.00 uur, 25 juni 06.00 uur). The Rake’s Progress 17 juni 20.30 uur. www.ot-rotterdam.nl of www.brava.nl