Voor vriendjes van Zuma gelden andere regels

Johannesburg - In Zuid-Afrika zijn ook de gevangenen niet gelijk. Neem het geval Schabir Shaik, de man die in het cachot verdween omdat hij namens zijn baas Jacob Zuma, destijds nog vice-president, geld voor lucratieve contracten had aangenomen. Shaik kreeg vijftien jaar gevangenisstraf. Maar in maart 2009 mocht hij ‘om gezondheidsredenen’ de cel verruilen voor huisarrest. Shaik zou aan een dodelijke ziekte lijden en op punt van overlijden staan. Hij had slechts twee jaar en vier maanden van zijn straf uitgezeten. De oppositie en de pers stonden op hun achterste benen: voor vriendjes van Zuma gelden kennelijk andere regels dan voor andere gevangenen. Maar met een doktersrapport valt niet te spotten. En dus stapte Shaik opgelucht de gevangenis uit, om tussen zijn naasten zijn laatste dagen of weken, wellicht maanden, te slijten. Het zijn inmiddels jaren geworden en Shaik is levender dan ooit. Af en toe wordt hij door een oplettende burger met een mobiel cameraatje betrapt als hij in gebloemd shirt, korte broek en slippers boodschappen gaat doen, en roept iedereen dat het allemaal een grote farce is.

Vorige week werd de Sunday Tribune door een tipgever gebeld dat Shaik op een golfbaan in Reservoir Hills was gesignaleerd. Twee verslaggevers en een fotograaf togen naar de plek. Ze troffen Shaik en wat golfmaten aan bij de zesde hole. Verslaggever Amanda Khoza benaderde Shaik om hem te vragen of dit uitje rijmde met de voorwaarden van zijn huisarrest en zijn terminale ziekte. Shaik wilde weten wie zij was, zei dat ze wel een terrorist kon zijn, greep haar bij de keel en sloeg haar in haar gezicht. En nog een klap. De fotograaf drukte op de knop, maar hij werd aangevallen door Shaiks makkers die hem zijn camera afnamen. Khoza probeerde dat met haar mobieltje vast te leggen maar moest vluchten. Bij de uitgang legde een inmiddels bedaarde Shaik uit dat hij geen enkele regel had overtreden door op zaterdag op de golfbaan te verschijnen. Hij wees op zijn ANC-verleden en zei dat hij 'gevochten had voor mensen als jij’. De journalist diende een klacht in wegens mishandeling.

Intussen zit het brein achter de moord op communistenleider Chris Hani in 1993, Clive Derby-Lewis, nog steeds vast. Bij de 75-jarige Derby-Lewis, die levenslang kreeg, is prostaatkanker geconstateerd; hij krijgt daar chemotherapie voor. Maar verzoeken om vervroegde vrijlating of een presidentieel pardon zijn afgewezen. De oppositiepartij Freedom Front Plus vindt dit wonderlijk. Ze wil een onderzoek naar Shaiks 'golfincident’ en eist tevens een verklaring waarom het verzoek om vervroegde vrijlating van Derby-Lewis maar niet ingewilligd kan worden. En Shaik? Die zegt dat hij ziek wordt van al die mensen die zijn gangen nagaan.