Kerstnummer 2009

Vooraf

Wie het jaar 2009 in één term zou willen samenvatten komt uit bij ‘onbehagen’ – een woord dat het afgelopen jaar frequent viel om onrustbarende maatschappelijke ontwikkelingen te plaatsen. Het duidt op een ongrijpbare onvrede bij ‘de burger’. Het politieke succes van Geert Wilders, het echec van de financiële wereld, de regel- en controlezucht van de overheid, de groeiende wachtlijsten bij jeugdzorg, de bonuscultuur binnen de top van bedrijven, banken en semi-overheidsinstellingen, de opwarming van de aarde – het ís allemaal niet om met een gerust hart bij weg te dommelen bij de kerstboom.
Maar hoe terecht zijn al die gevoelens van ongenoegen en onmacht? Is de boze burger niet vooral een verwende consument? Want al heeft de kredietcrisis een lichte teruggang in ons bestedingspatroon veroorzaakt, we beleven nog steeds tijden van ongekende overvloed. Dat klagen een nationale hobby is geworden, bleek dit jaar uit de 21minuten-enquête. Tachtig procent van de Nederlanders vindt dat er te veel wordt gemopperd. Door anderen welteverstaan, niet door zichzelf, want ruim driekwart was érg tevreden over zichzelf en over het comfortabele leventje dat zij leiden.
Over deze tevredenheidsparadox – door scp-baas Paul Schnabel bondig samengevat als: ‘Met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht’ – laat De Groene Amsterdammer in dit kerstnummer haar licht schijnen. De klassieke kerstboodschap ‘Vrede op aarde, in de mensen een welbehagen’ is vooral een mooi gekoesterde wens – géén oorlog is in de geschiedenis nog nooit voorgekomen. En is er wél vrede, vrijheid en voorspoed, dan leidt dat zelden tot een unaniem welbehagen. Socioloog Gabriël van den Brink noemt het in dit nummer typerend voor het Westen: ‘Wij worden van welvaart en consumptie een beetje ongelukkig.’
Deze Groene staat, onder meer, stil bij het onbehagen van moslims, van de man en de vrouw, van verslaafden en van degenen die het slachtoffer zijn van de nieuwe managers op de werkvloer. Hoe hard Martin Simek ook in zichzelf graaft, hij kan geen greintje verbittering vinden. En we onderzoeken het hedendaagse welbehagen van de Libelle-vrouw, ons binnenhuis en het wellnesscentrum, waar Doeschka Meijsing vooral trappen op en af liep. Gelukkig is er in dit nummer ook hoop en optimisme te vinden. Bij Ruud Lubbers bijvoorbeeld, die zich als pensionado inzet voor humane waarden en duurzaamheid. Een statement tegen het cynisme over de politiek.