Commentaar Israel

Vredesoorlog

«De vrede escaleert» zou je kunnen zeggen, ervan uitgaande dat er nog steeds sprake is van een «vredesproces» tussen Israëli’s en Palestijnen. Was je een doorgewinterd optimist, dan zou je namelijk kunnen stellen dat Arafat en Sharon op hun geheel eigen wijze bezig zijn obstakels voor de vrede uit de weg te ruimen. Want dát was de bedoeling van de periode na de Oslo-akkoorden, het verbluffende resultaat van geheim vredesoverleg tussen Israël en de PLO. Heel slim werden daarin een aantal onderwerpen waar onmogelijk op korte termijn uit te komen was ongemoeid gelaten en opgespaard voor later vredesoverleg.
Maar ook het Wye-akkoord uit 1998 regelde niet de status van Jeruzalem, de grenzen van Israël, de voorwaarden waaronder een Palestijnse staat zou kunnen worden uitgeroepen en de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen. Je zou het haast vergeten, maar het geweld barstte pas echt los na het mislukken van de Camp David-besprekingen tussen Arafat en Barak vorig jaar, gehost door Bill Clinton die koste wat het kost een doorbraak wilde forceren voordat hij Amerikaanse president af zou zijn.
Sindsdien is het geweld op verschrikkelijke wijze geëscaleerd. Palestijnse stenen zijn veranderd in mortiergranaten, mitrailleurkogels en zelfmoordaanslagen; Israëlisch geweervuur is overgegaan in beschietingen door tanks en helikopters. Sharon, oud-legercommandant, heeft het leger de vrije hand gegeven in het «zoeken naar een oplossing». Ook Arafat is niet vies van geweld, en weigert zijn mensen op te roepen in te binden. Het is overigens de vraag of dat nu nog zou helpen. Afgelopen vrijdag gaf een enorme escalatie te zien. Ter vergelding van een Hamas-zelfmoordaanslag waarbij vijf Israëli’s omkwamen, bombardeerde Israël met F16’s Nabloes en Gaza Stad. In Nabloes kwamen elf Palestijnse politieagenten om die zeer waarschijnlijk niets te maken hadden met de aanslag van Hamas. Het was de eerste keer sinds de oorlog van 1967 dat Israël Palestijnse gebieden met vliegtuigen bombardeerde.
Dat is een teken aan de wand, zo stellen de Israëlische media. Alle kranten, inclusief de Jerusalem Post, die doorgaans een harde lijn jegens de Palestijnen voorstaat, wijzen de onevenredige Israëlische vergelding af. «Zinloos en stom», aldus Jediot Achronot, Israëls grootste krant, want zulke bombardementen leiden slechts tot meer geweld. Nederland heeft — «vredesproces, mijn neus» — zijn hulpprojecten in Palestijns gebied opgeschort, vanwege het gevaar. Tja, wat moet je? Zeker na lezing van de krant Ha'aretz. «Wat zou er gebeuren na een terroristische aanval waarin, wat God verhoede, twintig mensen omkwamen?» vraagt Ha'aretz zich af. «Een atoombom op Ramallah?»
Mochten we het steeds grovere geweld in de regio later toch nog een oorlog gaan noemen, dan bij deze een naamgevingsvoorstel: de Vredesoorlog.