popmuziek: Efterklang

Vrije geluiden

In het Russische Piramida op Spitsbergen staat een piano in een kerk, de meest noordelijke die er is. Toen zanger Casper Clausen van het Deense trio Efterklang dat hoorde moest hij er echt op spelen. Dat hoor je terug op het nummer Apples van hun nieuwe album, dat naar het verlaten stadje is vernoemd. Je hoort ook dat het instrument al een hele tijd niet meer is gestemd en dat die valse akkoorden niet storen, maar de dromerige en melancholieke sfeer versterken.

Eerst zou Piramida achtergrond zijn voor een muziekvideo, maar de band ging verder en gebruikte deze locatie voor hun nieuwe plaat als ondergrond. Efterklang nam tijdens het negendaagse bezoek geen nummer op, maar maakte wel ruim duizend geluidsopnamen. Je vindt ze terug als grondverf in een aantal liedjes, vaak niet herkenbaar naar de bron als je het niet weet, maar wel een karakteristieke indruk achterlatend. Zo zijn de klanken waar opener Hollow Mountain mee start het getik met stokken op een halflege watertank. Het ritme onder Dreams Today bestaat uit rennende voetstappen op een houten steiger. Verder zijn onder meer echo’s van lege gebouwen, geluiden uit olievaten en lege flessen subtiel in de plaat verwerkt. De voorbereiding blijkt zo avontuurlijk als de plaat zelf: een knappe mengeling gestructureerde liedjes met meer abstracte sfeerschetsen. Het geheel roept zowel herinneringen op aan Radiohead omstreeks Kid A als aan het stemmige van The National. Ook lijkt het een combinatie van hun twee vorige platen, het poppy The Magic Chairs (2010) en het complexere Parades (2007). Meest bijzonder is misschien de bijna perfecte samenhang binnen en tussen de liedjes van Piramida. De ingetogenheid van Sedna of de spaarzame elektronica van The Living Layer past bijvoorbeeld moeiteloos naast blazerspartijen op The Ghost of het kinderkoor van Black Summer.

Vaste gastmuzikant Peter Broderick is evenmin van de erg gebaande paden. De multi-instrumentalist kiest op soloplaat These Walls of Mine voor veel experimenten met stem en tekst. Efterklangs Piramida en deze plaat verhouden zich tot elkaar als een gestileerde roman tot een dagboek- en aantekeningenschrift. Een e-mail van zijn vader over Brodericks verdwenen kat is de letterlijke tekst van countryfolkliedje Freyr. Met veel herhaling en verschillende stemlagen krijgt het persoonlijke bericht iets van een mantra. When I Blank I Blank is ontstaan als invuloefening (When I ‘…’ I ‘…’) die Broderick voorlegde aan verschillende mensen. Het eindresultaat is een curieuze verzameling losse zinnen die hij voorleest met een funky basloop als begeleiding.

Durf en variatie zijn de drijfveren op These Walls of Mine. Een rode draad of de nodige scherpte ontbreekt soms en dan zakt de aandacht weg. I Do This is suf romantisch gemijmer met een saaie tokkel. Het titelnummer begint als slaapverwekkende, muziekloze monoloog, terwijl een tweede versie met rap en viool dan weer intrigeert. Ook de chain-gang-a-capella van Proposed Solution to the Mysterie of the Soul is raak, maar These Walls of Mine blijft vooral een wonderlijke plaat.


Efterklang, Piramida, label: 4AD/Beggars. Peter Broderick, These Walls of Mine, label: Erased Tapes/Konkurrent. Efterklang Sinfonia Rotterdam spelen 7 november in de Catharinakerk, Eindhoven en 8 november in de AB, Brussel