Vrouwtje barend

Jan Kuitenbrouwer (de Volkskrant) had een Rus op bezoek die na een half uur Zomergasten vaststelde: ‘Dat is geen intellectueeltje.’ Met ‘dat’ Sonja Barend bedoelend, eerste gast van Adriaan van Dis. Nou, als zelfs (of juist) een Rus dat in een oogopslag ziet, dan is het wel heel beroerd gesteld met de Nederlandse omroep. Vermoedelijk gaat het er om dat we met ‘een vrouwtje’ te maken hebben. Gek dat in Kuitenbrouwers column die over taalgebruik gaat geen woord wordt gewijd aan dit internationaal ballenjargon. En ik verbaas me over de kleinheid van de columnist die er een dubieuze gast bij sleept om zijn gelijk te ‘bewijzen’.

Het enorme oeuvre van Barend bevat zwakke plekken maar is gemiddeld van redelijk niveau en soms gewoon goed. Het meest recente, B & W mag er wezen en Kuitenbrouwers suggestie dat zoiets slechts te danken is ‘aan een legertje coaches en souffleurs’ en dat ze 'zonder oortje’ hulpeloos is, zoals bij Van Dis, lijkt me een gotspe. Ook een gotspe vind ik dat Barend zichzelf niet serieus genoeg zou nemen en onmiddellijk plat zou gaan voor kritiek - zoals ze zelf tegen Van Dis zei. Ik sluit niet eens uit dat dat 'diep van binnen’ bij haar zo is,maar tegenover de camera’s ken ik haar vooral als iemand die absoluut geen kritiek kan velen, daar niet nederig maar met koninginnegedrag op reageert en zelfs niet te beroerd is, bij aanvallen op haar medium, op populistische wijze het publiek tegen de criticasters op te juinen. Zij heeft gelijk dat Kuitenbrouwers intellectuelen vaak gemakzuchtig, neerbuigend, ja dom over het medium spreken; maar dat maakt het nog niet heilig. Het is warm en de buis krijgt ons nauwelijks uit ons tijdelijk tuinparadijs. Maar de video snort voor Zomergasten, zoals hij dat al jaren doet. Want dat programma is het tegendeel van komkommertelevisie en haast ongeacht presentator (op allen valt wel af te dingen voor de kniesoor) en gast levert het of fascinerende fragmenten, of aardige tot boeiende gesprekken, of allebei. Het herzien van fragmenten is soms 'madeleine’, soms verhelderend omtrent de bedrieglijkheid van het geheugen, soms bewijs dat we met de jaren veranderen (we zijn zaken anders gaan zien) en vaak aanleiding tot een discussie waar je zelf aan meedoet (wij lullen wat af, tijdens en na afloop). Soms ook ken je het niet en zie je alsnog waar alle fuzz over ging (allemachtig, wat pijnlijk, Jan Mulders 'nou én?’ - keus voor en commentaar op dat fragment volgens Kuitenbrouwer het zoveelste bewijs voor Sonja’s tuttige domheid). Ik zag tot nu ruim een uur, stelde met ieder ander vast dat Sonja en Adriaan niet 'spoorden’ en ontleende daar stof tot nadenken aan. Kom er es om.