Commentaar: Israel

VS versus Israël

Na Zwarte Dinsdag is Amerikaanse interventie in het Israëlisch-Palestijnse conflict waarschijnlijker geworden. In de eerste maanden van zijn presidentschap hield Bush zich nog op de vlakte, maar na de aanslagen in New York en Washington is dat een onhoudbare positie. Dat die interventie niet ten gunste zal zijn van Israël, met zijn politiek van bezetting, mishandeling en onderdrukking van Palestijnen, is evident. Amerikanen lijken tegenwoordig te begrijpen dat ongenadig hard optreden vanuit een schijnbaar onkwetsbare positie zelfmoordcommando’s kweekt.

Dat de regering-Bush echter al vóór de aanslagen van plan was steun te geven aan de creatie van een levensvatbare Palestijnse staat, was opmerkelijk nieuws. Sinds 11 september zal de Amerikaanse politiek eerder meer dan minder «pro-Palestijns» zijn geworden. Voortwoekeren van het Israëlisch-Palestijnse conflict zou de Arabische landen van de VS kunnen vervreemden. En dat risico willen Bush en de zijnen niet lopen, nu men op het punt staat de Afghaanse Taliban aan te vallen.

Het Israëlisch-Palestijnse conflict draagt rechtstreeks bij — zo meent men nu blijkbaar ook op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken — aan een klimaat waarin terreur gedijt. Het was volgens ambtenaren de bedoeling dat minister Powell in de speech de republikeinse visie op een oplossing zou ontvouwen, waarin cruciale kwesties aan de orde zouden komen als de grenzen, het recht op terugkeer van Palestijnse vluchtelingen en «misschien wel de status van Jeruzalem». Volgens een Amerikaanse diplomaat, aangehaald in de Israëlische krant Ha'aretz, was een van de punten waarover op het departement hevig werd gediscussieerd «een oproep tot het beëindigen van alle nederzettingenactiviteit». Dat zou een revolutionaire stap zijn. Nooit eerder durfde een Amerikaanse regering joodse organisaties in de VS te tarten met een dergelijke oproep.

Nu de Amerikanen per se de impasse lijken te willen doorbreken, stuiten ze op enorme Israëlische tegenstand. De Israëlische premier Sharon zal ongetwijfeld pal staan voor de nederzettingen. Hij voelde al niets voor een wapenstilstand en verbood aanvankelijk zelfs de gesprekken van zijn gematigde tegenspeler Peres met Arafat. Ook de legertop is niet bij vrede gebaat. Afgelopen week waarschuwde Peres dat hij vermoedde dat generaals uit waren op de liquidatie van Arafat. Dat zou waarschijnlijk het definitieve einde van het vredesproces betekenen. In de huidige situatie zullen de VS Israëlische sabotage van het vredesproces echter niet dulden. Het is voor Sharon te hopen dat Bush’ strijdlust zich niet tegen hem keert.