Vuilnisbakkenras

Londen - Riooljournalist Jan Dijkgraaf was allerminst origineel toen hij redacteuren van HP/De Tijd in de vuilnisbakken van prominente Nederlandse Kamerleden liet snuffelen. In Engeland is jarenlang iets dergelijks gebeurd, met dien verstande dat het hier gemeenteambtenaren zijn die heimelijk het vuilnis van gewone Britten hebben doorploegd. Het doel daarbij was om meer te weten te komen over de burgers, om zodoende de ‘dienstverlening’ van de overheid te verbeteren.

Gemeenten als Leeds, Swindon en het Londense stadsdeel Kensington & Chelsea hebben jarenlang vuilnis aan controle onderworpen. Officieel ging het om het controleren of het afval goed werd gescheiden, een dagelijkse handeling die in Engeland voor veel verwarring zorgt. Maar zeker zo belangrijk bleek het profileren van de burgers te zijn geweest, dit met het oog op toekomstige overheidscampagnes. Waar supermarkten hun cliëntèle kunnen leren kennen aan de hand van bonuskaarten, daar moeten de gemeenten het doen met de afvalemmer. De gemeenten hielden het onderzoek geheim om te voorkomen dat burgers de uitkomsten zouden gaan beïnvloeden.
Zo wilden gemeenteambtenaren aan de hand van weggegooide zeepflesjes, theezakjes, kranten, luiers en aanmaningen meer te weten komen over de sociale samenstelling van een wijk, de vuilnisbakkenvariant van Pierre Bourdieu’s distinctietheorie. Nog interessanter dan class is natuurlijk race. Vooral de inhoud van de gft-bakken met restanten kebab, kerrie en kabeljauw leverden buikbare informatie op voor de ‘race equality officers’ en ‘outreach development workers’. Etnische registratie, een omstreden punt in Nederland, is in Groot-Brittannië doodgewoon. Scholen, huisartsen en zelfs de dienst parkeerbeheer weten van elke ‘klant’ tot welk ras hij of zij behoort.
Inmiddels heeft minister van Milieu Caroline Spelman deze praktijken, ingevoerd door haar socialistische voorganger Hilary Benn, een halt toegeroepen, wijzend op de belofte van de Liberaal-Conservatieve coalitie om de vrijheden van de Freeborn Englishman te waarborgen en waar nodig te herstellen. Om dezelfde reden is de invoering van de identiteitskaart gestopt, zal een aantal snelheidscamera’s sneuvelen en gaat de volkstelling van 2011 niet door. Van wilde ideeën als het registeren van fietsers, rokers en hondenbezitters is al helemaal niets meer vernomen.
De cartoonist Garland vatte een en ander samen in een tekening waarop te zien is hoe de Liberale vice-premier Nick Clegg niet alleen ingelijste foto’s van Blair en Brown, maar ook privacy schendende wetten bij het grof vuil zet. Door het invoeren van wetten die meer passen bij de Oost-Duitse heilstaat dan bij Merry Old England heeft Labour veel sympathie verloren. De ‘bin stasi’ vormde daarbij het dieptepunt. Maar Labour heeft altijd een moeizame relatie met vuilnis gehad. In 1979 leidde het niet-ophalen ervan tot de machtsovername van Margaret Thatcher; het iets te fanatiek ophalen bleek evenmin in de smaak te vallen.