Vuilnisoorlog beslecht de Oekraïense presidentsstrijd

Na een hongerstaking van drie Zelfhulp-parlementariers is het Oekraïense provinciestadje Lviv eindelijk verlost van een enorme berg vuilnis. Afval werd inzet van een politieke strijd.

Lviv – Ruim een jaar lang zaten de inwoners van het Oekraïense provinciestadje tussen stinkend afval. Na een brand die aan vier vuilnismannen het leven kostte, besloot een rechter in april 2016 de overvolle stadsvuilnisbelt voorgoed te sluiten. Terwijl burgemeester Andrij Sadovyj probeerde het afval elders in het land te slijten, begonnen de vuilniszakken zich op te hopen in de straten van Lviv. Bewoners klaagden over ratten en ander ongedierte.

Vorige zomer nam de crisis een politieke wending. Opeens begonnen Oekraïense steden die eerder (tegen betaling) Lvivs afval verwerkten de vuilniswagencolonnes te weigeren. Wat was er aan de hand? Een politieke samenzwering, meende burgemeester Sadovyj. President Porosjenko en zijn bondgenoten zouden lokale politici onder druk zetten het afval te weigeren, om zo de Lvivse burgemeester in diskrediet te brengen. Een ernstige beschuldiging, maar niet uit de lucht gegrepen.

Sadovyj stond op dat moment derde in de peilingen voor de presidentsverkiezingen van 2019 en profileerde zich met zijn partij Zelfhulp als een Europese hervormer zonder oligarchische connecties. Het is niet moeilijk om te zien hoe de burgemeester, die zich graag laat spotten in eenvoudige Lvivse restaurantjes, een bedreiging vormde voor het politieke establishment in Kiev. Porosjenko liet zich niet kennen en ontkende dat er sprake was van een blokkade. Sadovyj zou simpelweg zijn ambtelijk falen willen afschuiven op de regering.

Nu, een jaar later, is er eindelijk een detente in de strijd tussen Lviv en Kiev. Na een hongerstaking van drie Zelfhulp-parlementariërs in juni riep Porosjenko’s sidekick premier Grojsman lokale autoriteiten op Lviv te helpen met het afvalprobleem. Lvivse media deden de hele zomer verslag van de afvalbergen die één voor één werden opgeruimd. Inmiddels kan de cultuur minnende bezoeker weer volop genieten van Lvivs Habsburge allure, al waarschuwen ecologen dat de bodem op veel plaatsen ernstig vervuild is. Sadovyj zag in Grojsmans oproep het bewijs voor zijn blokkadetheorie en claimde de morele overwinning. Maar voor zijn reputatie kwam die te laat: de burgemeester is gekelderd in de peilingen en vormt geen bedreiging meer voor Porosjenko. Misschien dat de nieuwe afvalverwerkingsfabriek die Lviv bouwt met Europees geld zijn politieke carrière kan redden, als die op tijd af komt voor de verkiezingen.