MUZIEK zZz

WAAR IS HET BEEST?

De Nederlandse taal heeft zijn beperkingen. Zo klinkt ‘insanity’ een stuk beter om de orgelpunk-dance van zZz te beschrijven dan ‘waanzin’ of ‘krankzinnigheid’, maar u krijgt toch een idee. Het Amsterdamse duo, bestaande uit Björn Ottenheim (drums en vocalen) en Daan Schinkel (orgel), doet denken aan The Doors, maar waar bij de legendarische sixties-band het orgel van Ray Manzarek er altijd wat lullig bij hing en zanger Jim Morrison alle aandacht opeiste, is het hier andersom. Bij zZz speelt het orgel de hoofdrol, als een op hol geslagen trein met aan boord een verdwaasde Jim Morrison die op het laatste station was vergeten uit te stappen. Hij schreeuwt om aandacht, maar vergeefs, de bestuurder hoort hem niet (is er wel een bestuurder???) en de trein dendert door. Althans, zo klonk zZz op hun eerste album, Sound of zZz, uit 2005.
Nu is er de langverwachte opvolger Running with the Beast. Voor de clip bij het titelnummer heeft regisseur Roel Wouters twee Thaise vechthanen tegenover elkaar gezet, de ene ingesmeerd met rode, de andere met blauwe verf. In slowmotion gaan ze elkaar te lijf, en wat daarbij opvalt, is dat de vechtende hanen net mensen lijken… Het is een prachtig filmpje, dat door YouTube overigens alweer is verwijderd wegens klachten van bezoekers over ‘dierenmishandeling’, maar via andere websites nog gewoon te bekijken is (de dieren hebben geen messen om hun poten en er vloeit geen bloed, dus het valt wel mee). Het Jackson Pollock-achtige gespetter dat het hanengevecht opleverde, siert nu de cd-hoes. Zowel de albumtitel als de clip wekt associaties met ‘beestachtigheid’. Waarop de vraag rijst waar het beest in de muziek eigenlijk is gebleven.
De donkere, kolkende punkgekte van het eerste album is grotendeels verdwenen, Running with the Beast neigt meer naar – conventionele – dance. Het aanvankelijk prominent aanwezige, zompige, zuigende orgel moet nu steeds vaker plaatsmaken voor gladde synthesizerklanken. De beats zijn minder woest. En waar Ottenheim eerst vooral lukraak wat kreten brulde, wat nu juist zo leuk was, zijn nu meer pogingen gedaan tot serieus songschrijven, en dat leidt een beetje af.
Het duo is ooit spontaan ontstaan na de vondst van een oud orgel, waar snel een drumstel bij werd gezocht. Het gevolg was een energiek, rauw geluid dat vervolgens tot in Amerika werd opgepikt. Ze toerden intensief in de Verenigde Staten, Japan en Europa, wat onder meer heeft geresulteerd in een deal met autofabrikant Fiat, die zowel het nummer Grip kocht als het bijbehorende clipconcept, dat wederom van Wouters komt. En begin volgend jaar brengt de Amerikaanse major Epitaph Running with the Beast uit. Het succes is de heren van harte gegund. Nu maar hopen dat het beest van zZz live weer een beetje loskomt.

zZz, Running with the Beast (Excelsior). Melkweg, Amsterdam, 29 december