TELEVISIE

Was dit het waard

Entre nosotros

Uitgangspunt van deze rubriek: het is gezien, hopelijk zal het door de lezer niet onopgemerkt blijven. Omdat veel tv-producties pas kort voor uitzending klaar zijn kan veel moois niet tijdig bekeken en hier dus niet aan de orde komen. Deze huishoudelijke informatie omdat een van de interessantste projecten van dit seizoen, Humans vierdelige Duivelse dilemma’s, weinig aandacht kreeg. Het betreft losstaande veertigminutenproducties van verschillende makers. Hier is alleen Drone van Jaap van Heusden besproken; de andere hadden dat ook verdiend.
In Geloven van Mijke de Jong en scenarist Jolein Laarman wordt de hoogopgeleide, verdraagzame, humane kijker op wenken bediend middels een hoogopgeleide, verdraagzame, humane hoofdpersoon. Die dus net als wij wijs omgaat met het feit dat haar dochter het Licht van Allah zag, de sluier aannam en samen met nieuwe vriendinnen de blijdschap uitstraalt die ook sommige evangelische sektes kenmerkt. Dat is nou eens interessant: ons kind gelukkig, wij moeten het daarom ook zijn en we krijgen als bonus de kans hooggestemde zelfbeschikkingsbeginselen in praktijk toe te passen. Maar wat jankt daar?
Getuige van Hanro Smitsman en Hein Schütz is een studie in (herkenbare) lafheid van een moedig man. Moedig omdat een Hollander in een Zuid-Amerikaanse jeugdgevangenis een heropvoedingproject draagt. Laf omdat hij op straat niet durft in te grijpen bij iets dat op verkrachting van een jonge vrouw lijkt uit te draaien. Die verkrachting is doorgegaan, zoals blijkt wanneer hij een relatie met het slachtoffer krijgt. Maar als hij zou helpen de dader te identificeren zal ook zijn dubieuze rol uitkomen. Ten slotte De Hoer en het Meisje van Martijn Maria Smits. Oekraïense Elena werkt hier om haar kind (bij oma thuis) een toekomst te geven. Dat werk blijkt anders dan voorgespiegeld, want prostitutie. Overgeleverd aan en gegijzeld door het echte schoftendom. Door omstandigheden krijgt ze een klein meisje onder haar hoede en probeert uit te breken. Een rauwe film.
Ik realiseer me de armzaligheid van het navertellen van fabels die op papier obligaat en/of gekunsteld kunnen lijken, maar die in handen van getalenteerde makers overtuigen en het de kijker verdomd lastig maken. Duivelse dilemma’s is veel meer dan verantwoorde dramatisering van morele en ethische problemen: het is uitstekende film (of tv-drama). Wel nog ‘regulier’ te zien zijn de resterende One Night Stands van dit jaar. Mijn favoriet: Entre nosotros van Paloma Aguilera Valdebenito. Als hbo-docent maakte ik jaren tachtig de komst van legio Latijns-Amerikanen mee, gevlucht voor militaire dictaturen. Met Turkse Koerden en Marokkaanse vijanden van Hassan II vormden ze een staalkaart van -ismen met als grootste gemene deler radicalisme. Ze werden vooral verenigd door wat ze níet waren, kampten met grote ideologische tegenstellingen, met heimwee en eenzaamheid en, naar ik nu weet, met vragen die ze zichzelf en zeker elkaar, niet durfden stellen: van 'hoe lang zal dit duren’ tot het vreselijke 'was dit het waard’. Entre nosotros is niet meer dan een zomerdag op een balkon van inmiddels middelbare (ex-)vluchtelingen, hun kinderen en vrienden met eten, drinken en zingen. Diego en zijn zoontje hebben een maand in Amsterdam gelogeerd bij hun destijds gevluchte broer/oom. Nu gaan ze terug naar Chili. Zo dierbaar als de broers elkaar zijn, zo groot blijken de kloof, de misverstanden en verwijten tussen wie wegging en achterbleef. Ook dat was destijds een duivels dilemma.

Duivelse dilemma’s, Human, Uitzending gemist. One Night Stand. NTR, Vara, VPRO. Vrijdags, Nederland 2, 23.15 uur. Sara Verweij, Mijn Marko (13-1); Paloma Aguilera Valdebenito, Entre nosotros (20-1); Bram Schouw, Nina Satana (27-1)