Wat wil Nederland?

In Nederland is niets te merken van een crisisstemming. Over de problemen rond de euro wordt in vergelijking met Duitsland weinig gesproken, laat staan dat er discussie is over de toekomst van het Europese project. Afgelopen week vergaderde de Tweede Kamer over de gemeenschappelijke munt - maar achter gesloten deuren.

In het openbaar uitte de regering zich tot nu toe tamelijk Euro-sceptisch. Minister De Jager van Financiën stelde zich rond de Griekse redding op het standpunt dat Nederland niet betaalt voor lidstaten die er, in zijn ogen, een potje van hebben gemaakt. Toch werd Griekenland gered met miljardengaranties, ook van Nederland. Sindsdien benadrukt De Jager dat ons land er uit eindelijk geen cent op achteruit zal gaan.

Die harde taal is ongetwijfeld ingegeven door de argwaan van veel kiezers tegenover verdere Europese integratie, zoals met het referendum over de Europese grondwet in 2005 bleek. Maar schijn bedriegt, zegt onderzoeker Adriaan Schout van Clingendael: ‘Achter de schermen is Nederland nauw betrokken bij de toekomst van de euro. Zeker op ambtelijk niveau praten we mee met Duitsland, Frankrijk en de Europese Commissie. Dan wordt er wel degelijk naar Nederland geluisterd.’

De insteek is niet dat de regering koste wat het kost tegen méér Europa is. Zolang de regels rond de euro maar verscherpt en streng gehandhaafd worden, vindt Nederland het goed, stelt Schout. ‘Kijk naar de noodhulp voor Griekenland. Die bijna 31 miljard was uiteindelijk zó door de Tweede Kamer. Nederland is veel pragmatischer ten aanzien van Europa dan de beeldvorming suggereert.’

Met die nadruk op strenge regels en begrotingsdiscipline sluit Nederland naadloos aan op het Duitse standpunt. Dat biedt volgens Schout overigens nog geen garanties voor succes bij de komende Europese topontmoetingen over de toekomst van de euro: ‘Wat Nederland heel erg tegenstaat, is dat als in Europa puntje bij paaltje komt Duitsland uiteindelijk toch voor een compromis met Frankrijk kiest.’ Zo ging het al eerder tijdens de eurocrisis, toen op het laatste moment het voorstel sneuvelde van automatische sancties voor lidstaten die te veel uitgeven. Schout: ‘Nederland zet altijd in op Duitsland, maar Duitsland gaat daar anders mee om. Dat leidt tot teleurstellingen.’

Lees het volledige artikel ‘Nog meer scheiss Europa’ in De Groene Amsterdammer van deze week >>