Wat zou Sartre hebben gestemd?

De Vrijheid, aflevering zoveel. Natuurlijk was je tegen iedere vorm van godsdienst. Godsdienst beknelde, benauwde, stelde regels, had zinloze rituelen en vooral zadelde godsdienst je op met veel schuld.
Wie zich altijd schuldig voelde aan iets waaraan hij geen schuld had, was nimmer vrij.
Daarom was je ook tegen de KVP en later tegen het CDA. Een politiek die op christelijkheid was gebaseerd wilde geen vrije mensen, maar slaven die zich door het christendom lieten knechten. Christen-democratie was een ideologie, naast het liberalisme en het socialisme.
Daarover werd in de jaren zestig gediscussieerd. Dat deed ik op de middelbare school. In ons existentialistencafé. Met rode wijn en gitaarmuziek.
Nu moet ik opeens de krankzinnige discussie voeren of de islam wel of geen ideologie is. Natuurlijk is hij dat! Zoals het christendom dat ook is. Er is niets vredelievend aan het christendom en er is niets vredelievend aan de islam.
Maar goed, ik doe maar net of ik het een interessant gespreksonderwerp vind. Het is retro, jaren zestig, nog even en Sartre komt weer om de hoek kijken.
Daar zou ik trouwens niets tegen hebben. Sartre was alleen voor geweld, maar ik denk dat Sartre absoluut de lijn Wilders zou hebben gekozen. We zijn immers gedoemd om vrij te zijn, dat ben je niet met de islam. Vrijheid was eigenlijk de enige pilaar waar Sartre’s filosofie op steunde. Hij steunde Baader en Meinhoff, vooral omdat zij moesten kunnen zeggen en denken wat ze wilden. Laten we nog eens verder kijken. Welke filosofen van toen zouden waar hebben gestaan? Laten we Aron eens nemen - nou, die zou zeker Wilders hebben gesteund. Heel vroeger nog het kameraadje van Sartre, maar later gediskwalificeerd als een ‘rechts’ filosoof die uiteindelijk gelijk heeft gekregen. Ik denk dat Aron, in tegenstelling tot Sartre, niet op Wilders zou hebben gestemd, maar gewoon op de VVD.
We gaan door. Foucault dan. O ja, die zou snel hebben opgemerkt hoe Wilders als een van de eersten de homo’s beschermde; zijn structuralisme had de islam 'door gehad’. Hij had zich toch afgekeerd van het marxisme? De oude Michel concentreerde zich aan het eind van zijn leven op 'lust’, hij wilde niets te maken hebben met machtssystemen die de mens beknotten. Nee, Michel Foucault zou zeker ook op Wilders hebben gestemd. Geen twijfel over mogelijk.
Wat zijn nog meer de grote denkers van de vorige eeuw en van deze eeuw? Van deze eeuw weet ik het eigenlijk niet. Is er na Sartre een invloedrijke filosoof geweest? Peter Sloterdijk? Misschien. Ik denk niet dat hij op Wilders zou hebben gestemd. Maar ik twijfel. Hij wil niet cynisch zijn, maar stelt daar het kynisme tegenover. Ik weet niet wat hij daarmee bedoelt. Wikipedia helpt me wat dat betreft ook niet. En hoewel ik zijn boek over woede heb doorgebladerd - gelezen is een te groot woord - kan ik me er niets meer van herinneren. Het vervelende is - mijn fout - dat hij van genoemde filosofen de enige is die over jodendom, christendom en islam heeft geschreven. Ik weet dat Bolkestein hem heeft aangevallen, dus laten we zeggen dat Sloterdijk op de Partij voor de Dieren zou stemmen of iets anders excentrieks. (Bolkestein, volgens Wikipedia, over Sloterdijks werk: 'Pure fantasie, professor! U presenteert helemaal geen theorie, uw boek is een verzameling bon mots, anekdotes, verhalen.’)
Ik schrijf dit in het noorden van Groningen. Een jonge boer vertelde mij trots dat hij op Geert Wilders heeft gestemd. Als ik hem vraag: 'Waarom?’, antwoordt hij: 'Waarom moet ik dat zeggen? Ik heb er gewoon een goed gevoel bij. Misschien doet hij alles slecht, nou, dan stem ik op wat anders. Wat maakt het uit. Ik weet nooit waarom ik alles moet uitleggen. Het is gewoon zo. Ik kan ook niet uitleggen, ik kan boeren.’