Wedloop in modern gezinsdenken

Er lijkt in politiek Den Haag een wedloop uitgebroken over wie het meest doet om moderne gezinnen een handje te helpen. Vorige week verruimde de Tweede Kamer de mogelijkheden voor ouders om onbetaald verlof op te nemen tot hun kind zes jaar is. Bij stemming was men het er al over eens dat die leeftijd verhoogd moet worden naar ten minste acht jaar. Sterker, zo vond de Kamer, er moeten ook betaald-verlofregelingen komen.

Minister Melkert komt daartoe binnenkort met een Wet op de Loopbaanonderbreking, waarin mensen voor zorgverantwoordelijkheden of scholingsbehoeften er langere tijd tussenuit kunnen. Naar verluidt wil Melkert in de aanloop tot de komende Tweede-Kamerverkiezingen ook met voorstellen komen om de kinderopvang drastisch te verbeteren. De verkiezingsstrategen van de PvdA menen zich hiermee in de strijd met Bolkestein en het CDA te kunnen profileren.
En dan het CDA. In januari maakte het Wetenschappelijk Instituut van deze partij een nota over het gezinsbeleid wereldkundig waar GroenLinks de vingers bij af zou likken. Het enige waar het CDA nog tegen is, is dat beide partners fulltime werken en hun jonge kroost vijf dagen per week uitbesteden aan de crèche. Maar welke ouders zijn dat niet? Het percentage kinderen dat momenteel vijf dagen per week kinderopvang bezoekt, is verwaarloosbaar klein.
Plukken wij hier eindelijk de vruchten van paars, de ploeg die verouderde, door het CDA bewaakte heilige huisjes zou gaan afbreken? Of zien wij hier een revival van het gezinsdenken, maar dan verpakt in een modern jasje?
Beide vermoedelijk. Paars bezegelt een proces waarin het klassieke kostwinnersmodel door de praktijk van het samenleven achterhaald raakt, dus moeten de regelingen en wetten aangepast worden. Daar is zelfs het CDA het nu mee eens. Maar onder dat pragmatisme schemert in nagenoeg alle partijen ook een angst door dat de gestresste 24-uurseconomie en het ambitieverhogende proces van individualisering in toenemende mate de toon zullen gaan aangeven in de private sfeer van het gezin. Opvoeden wordt dan steeds meer een bijzaak, de veilige haven in een harteloze wereld dreigt te bezwijken. Dat wil niemand politiek voor zijn rekening nemen.
Het CDA ruikt hier een kans om paars te pakken. Sinds Heerma’s pleidooi voor een minister van Familiezaken maken de christen-democraten zich op om van deze problematiek een verkiezingsthema te maken. Terug naar het klassieke gezin kan niet meer, dus gaat het over de noodzaak van geborgenheid en intimiteit tijdens het opvoeden in moderne gezinsverhoudingen. Andere partijen proberen de christen-democraten op dit punt de wind uit de zeilen te nemen en ineens is daar een klimaat waar de mooie maatregelen als manna uit de hemel vallen. In een tijd waarin van de vrouwenbeweging nog maar weinig wordt vernomen, is dat mooi meegenomen. Het wachten is alleen nog op de eerste mannelijke CDA-politicus die publiekelijk verklaart zijn politieke ambities ondergeschikt te maken aan zijn gezin.