Deze Week

Week 12

Wolfie

Wat deed Paul Wolfowitz uren na zijn benoeming bij de Wereldbank in een supermarkt te Washington?

WASHINGTON – Tientallen Wereld - bank-medewerkers stuurden el kaar per e-mail een fragment uit The Daily Show. Het populaire satirische televisieprogramma liet beelden zien van een zelfverzekerde Paul Wolfowitz die meer dan twee jaar geleden een senaatscommissie over een mogelijke oorlog tegen Irak vertelde. De bezetting en reconstructie, zo verklaarde de staatssecretaris van Defensie, zouden geheel betaald kunnen worden uit de olie-inkomsten van het bevrijde Irak. De presentator hoefde er nauwelijks nog een grap tegenaan te gooien. Dat Bush de man die hij «Wolfie» noemt nu had aangewezen als nieuwe president van de Wereldbank was grappig genoeg. Bij de Wereldbank had men de kansen van Wolfowitz niet veel hoger ingeschat dan die van U2-zanger Bono.

Toch was er ook opluchting. Liever een wiskundige en hoog leraar politicologie dan een uitgerangeerd bedrijfsvriendje of campagnedonor van de president die als eenkennige vrijemarktzeloot opnieuw het wiel zou gaan uitvinden. Enkele oud-studenten uit Wolfowitz’ Clintonjaren benadrukten dat de uit joodse Polen geboren politicoloog in de omgang een fijnzinnig en hartelijk mens is, anders dan bekende neoconservatieven als Feith en Perle, die er lol in scheppen luid en lomp te zijn. Bovendien spendeert de staatssecretaris, anders dan de president, veel tijd aan gewonde soldaten en achtergebleven ouders. De laatsten schijnen zelfs handgeschreven brieven van hem te ontvangen.

Op de dag dat president Bush hem a decent man noemde, kreeg ik de kans die vermeende hoffelijkheid te testen. In een bijna uitgestorven supermarkt annex traiteur liep ik hem tegen het lijf, nog maar enkele uren nadat hij met de president voor de camera’s was verschenen. Boven de boodschappen was een journalistiek vraag gesprek over zijn benoeming uit den boze. Goedgemutst spraken we over theeplantages in Indonesië, over een Indonesisch restaurant te Delft dat hij ooit met zijn toenmalige vrouw bezocht, en over de buurt.

«Woont u hier in de buurt?» vroeg Wolfowitz.

«Ja, en u?»

Plotseling keek Wolfowitz geheimzinnig, en alsof hij spijt van zijn eigen vraag had, antwoordde hij haastig: «Nee, nee, maar ik haal hier graag mijn eten.»

De volgende dag leerde ik dat zijn minnares hier om de hoek woont. Voorwaar geen interessante informatie voor de Groene-lezer, ware het niet dat deze vrouw van middelbare leeftijd een islamitische feministe is en daarmee toch niet het type dat je verwacht bij iemand die in samenzwerings theorieën steevast figureert als de Likud-vertegenwoordiger binnen de regering-Bush, of erger, als Israelische spion. (Waarvan zich er in het Pentagon onlangs daadwerkelijk enkele bleken te bevinden.)

Shaha Ali Riza is in Tunis geboren, groeide op in Saoedi-Arabië, doorliep de universiteit in Oxford en was in 1991 medeoprichter van de Iraq Foundation, een van de organisaties die meer dan tien jaar hardop hebben gepleit voor het met militaire kracht verwijderen van Saddam Hoessein. Zo’n paar spreekt tot de verbeelding. Volgens vrienden is het al aan sinds tenminste 1998, het jaar van Wolfowitz’ scheiding.

Zou dit een paar kwesties verhelderen? Want Wolfowitz is de enige neocon die af en toe iets aardigs over Palestijnen zegt. Ook refereert hij in chatsessies van het Witte Huis (kiezers kunnen schriftelijke vragen stellen) dikwijls aan de emancipatie van vrouwen in het Midden-Oosten, die volgens hem geholpen is met de Amerikaanse invasie van Irak. Hij – of een medewerker van hem – citeert daarbij leden van de meest uiteenlopende vrouwenverenigingen uit het gehele Midden-Oosten.

Én… Shaha Ali Riza is een hoge topfunctionaris bij de Wereldbank. Van Wolfowitz wordt verwacht dat hij zich vooral keihard zal opstellen tegen corruptie, nepotisme en belangenverstrengeling. Als Wolfowitz komt, zal Riza dus weg moeten. Navraag bij zijn kantoor leert dat Wolfowitz en zijn vriendin bereid zijn «de noodzakelijke stappen» te nemen voor een goed functioneren van haar, hem en de bank.

De feministe zal plaats moeten maken voor haar geliefde.

Pieter van Os

De jacht op de melkboer
De nieuwste premiejagers van Engeland zijn de geprivatiseerde parkeerwachters, zo weet ook de melkboer inmiddels.

LONDEN – De Britse melkboer heeft een nieuwe vijand. Waar supermarkten als Tesco en Sainsbury hem al langzaam uit de markt prijsden, brengt de parkeerwachter hem de nekslag toe. Neem Mohammed Azim. Hij brengt al tien jaar dagelijks de melk rond in een buitenwijk van Birmingham. Tijdens zijn rondje doet hij de duurste straat van het land aan: de Alum Rock Road. Parkeerwachters hebben daar afgelopen jaar een recordbedrag van 334.620 ponden opgehaald. Melkboer Azim is zes keer bekeurd tijdens het afleveren van zijn flessen, met het bijbehorende praatje over de weersverwachting. De boetes, minimaal zestig pond met een korting wanneer binnen een dag wordt betaald, drukken op zijn magere winst.

Sinds ze zijn geprivatiseerd werken parkeerwachters harder dan ooit tevoren. Ongeacht het parkeergedrag van hun cliëntèle moeten ze een bepaald aantal bekeuringen uitschrijven. Een undercoverjournalist van Channel 4 liet begin deze maand het verbluffende arsenaal aan dirty tricks zien die de werknemers van Apcoa Parking Ltd. in Zuid-Londen hanteren. Alles wat wielen had en na tien seconden nog niet bewoog, werd op de bon geslingerd. Uit nader onderzoek bleek dat de Londense deelgemeente Islington in haar contract met een parkeerbedrijf heeft vastgelegd hoeveel bekeuringen jaarlijks moeten worden uitgeschreven.

Azim dingt als outsider mee naar de Craziest Parking Ticket-trofee, momenteel in handen van een bromfietser die een parkeerboete kreeg terwijl hij met een gebroken been in een ambulance werd gehesen. Zijn voorganger was een buschauffeur uit Manchester. Hij stond stil. Bij een bushalte.

Patrick van IJzendoorn

Onwelgevallige wetenschap
Is het de mens die de aarde opwarmt? Nee, zegt een een zame meteoroloog en stapt uit het VN-comité van klimaat wetenschappers.

«Beste collega’s, na rijp beraad heb ik besloten mijn medewerking aan het Vierde Evaluatierapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change op te zeggen. Het onderdeel waarvoor mijn expertise relevant is, is naar mijn mening gepolitiseerd. Daar komt bij dat toen ik mijn bezorgdheid aan het IPCC kenbaar maakte, hun reactie neerkwam op het wegwuiven van mijn bezwaren.»

Aldus de open brief waarin meteoroloog Christopher Landsea uit Miami zijn vertrek uit het VN-comité van klimaatwetenschappers aankondigt. Het IPCC legde in 2001 de wetenschappelijke basis voor het Kyoto-verdrag door in zijn Derde Evaluatierapport te stellen dat de menselijke productie van broeikasgassen mede debet is aan de opwarming van de aarde. De auteurs hielden echter slagen om de arm en schreven dat op tal van terreinen meer onderzoek nodig is. Hun conclusie is bovendien ondergraven omdat een belangrijke publicatie waarop ze berustte – een boomring-onderzoek van de Amerikaan Michael Mann – niet betrouwbaar bleek.

Landsea was verantwoordelijk voor het onderdeel over het gedrag van tropische cyclonen. Zijn conclusie luidde dat wereldwijde opwarming wellicht zal resulteren in iets meer en iets heviger cyclonen, maar dat tot op heden «geen significante trend waarneembaar is». Dit bood dus geen aanknopingspunt voor spectaculaire scenario’s, maar eind vorig jaar besloot de lead author voor het betreffende IPCC-onderdeel, de Amerikaan Kevin Trenberth, daarin eigenhandig verandering te brengen.

Voor het Vierde Evaluatie rapport, dat in 2007 moet verschijnen, wilde Trenberth het hoofdstuk over cyclonen wederom door Landsea laten schrijven. Hij stuurde hem een verzoek en vroeg hem en passant om een update van het jongste cycloononderzoek omdat hij was uitgenodigd voor een Harvard-symposium over klimaatverandering. Landsea schreef terug dat de jongste stand van het onderzoek nog steeds niet wijst op stijgende cycloonactiviteit, terwijl de beschikbare modellen tot 2080 ook bij hevige klimaatschommelingen hoogstens kleine veranderingen in frequentie en intensiteit van tropische stormen laten zien.

Tot Landsea’s verbijstering zei Trenberth op het Harvard-symposium, in zijn hoedanigheid van IPCC-auteur, het tegenovergestelde en verkondigde ronduit dat de tropische stormen van 2004 waren veroorzaakt door de opwarming van de aarde. Persbureau Reuters bracht, evenals andere media, het bericht prominent: «De vier hurricanes die op Florida inbeukten, intense stormen in de Stille Oceaan en hittegolven die afgelopen zomer aan tienduizenden in Europa het leven kostten, zijn enkel nog maar het begin, aldus experts.»

Landsea voelde zich compleet in zijn hemd gezet, te meer toen hij ontdekte dat Trenberth dergelijke dingen al eerder in de pers had gezegd, en stuurde een brandbrief aan al zijn IPCC-collega’s. Die reageerden lauw. Eén wees erop dat wetenschappers nu eenmaal op persoonlijke titel mogen zeggen wat ze willen, waarbij hij eraan voorbijging dat Trenberth uitdrukkelijk namens het IPCC had gesproken. Een ander schreef terug dat de media nu eenmaal vaak iemands woorden verdraaien, niettegenstaande het feit dat de geluidsband en transcriptie van het symposium uitwezen dat Trenberth correct was geciteerd. De plaatsvervangend voorzitter van zijn eigen IPCC-werkgroep ten slotte scheepte hem af met de mededeling dat het Vierde Evaluatierapport pas in 2007 uitkomt en dat er nog alle tijd is om misverstanden uit de weg te ruimen.

Landsea besloot niet langer samen te werken met collega’s die willens en wetens voorbijgaan aan onderzoeksgegevens teneinde po litiek gewenste meningen te verkondigen.

Aart Brouwer

Oude rekeningen

Het antiterrorismeoffensief van de VS heeft vele functies. Het vereffenen van oude rekeningen bijvoorbeeld.

AMSTERDAM/MANAGUA – Dora María Téllez, eind jaren zeventig een der leiders van de Sandinistische revolutie die dictator Antonio Somoza van Nicaragua verjoeg, heeft dat ervaren. «Commandante 2» heette de voormalige studente medicijnen toen zij in 1978 een heldin werd in linkse kringen door met andere guerrillero’s zo’n tweeduizend vips en leden van Somoza’s familie te gijzelen in het Nationale Paleis. Later leidde ze de rebellenbrigade die Leon bezette, de eerste stad die de Sandinisten in handen kregen. Ze heeft zich dus ingelaten met «terroristische activiteiten», aldus het State Department in Washington. Daarom werd Téllez de toegang tot Amerika ontzegd toen ze zich meldde om college te gaan geven aan Harvard. Ze zou daar als «Robert F. Kennedy visiting professor in Latin American studies» doceren over Nicaragua en «Caribische identiteiten».

Telefonisch vanuit Managua zegt Téllez: «Alles wat ingaat tegen de lijn van de Amerikaanse regering wordt beschouwd als terroristische activiteit.»

Ze is sinds de revolutie vele ma len in de VS geweest: voor vakantie, werk en bezoeken aan vrienden. Maar de wind is gedraaid. Een weinig hoopvol teken voor haar kwam al vorige maand, toen John Negroponte werd benoemd als eerste «Directeur Nationale Veiligheid». Negroponte was na de revolutie de ambassadeur van de VS in Nicaragua en coördineerde het Amerikaanse tegenoffensief tegen de communistische opmars in Midden-Amerika. Voor Nicaragua betekende dat hulp aan de Con tra’s. De VS raakten toen ook be trokken bij de bloedige burgeroorlog in El Salvador.

Téllez: «Het lijkt me behoorlijk ernstig dat iemand die beschuldigd wordt van betrokkenheid bij verdwijningen, wapenhandel en dergelijke zo’n belangrijke functie krijgt.» Ze legt geen directe link met haar uitbanning, maar «het is voelbaar dat ze hun macht meer laten gelden».

Rutger van der Hoeven

John DeLorean (1925-2005)

Dit weekeinde bezweek John DeLorean, tachtig jaar oud, aan de gevolgen van een beroerte. Hij was de man die bij autoreus General Motors in de jaren zestig en zeventig de hoogste bestuurlijke regionen binnendrong, tot hij besloot zelf autofabrikant te worden. Dat is in de auto-industrie de hoogste kunst. Je moet veel geld hebben, en je moet het ook nog goed gebruiken. Voor de gevierde topmanager DeLorean werd het kleine-ondernemerschap het begin van het einde.

Zijn droom kreeg gestalte in de roestvrijstalen sportwagen die in 1981 op de markt verscheen, helaas voor hem op het dieptepunt van een economische recessie. Belangrijkste gimmick, naast de roestbestendigheid, waren de omhoog scharnierende portieren, de zogenaamde vleugeldeuren. De verkoop viel niet mee. De DMC 12 was niet mooi genoeg, niet goed genoeg, niet snel genoeg. Door zijn gewicht van veertienhonderd kilo en zijn futloze zes cilindermotor uit de schappen van Renault, Peugeot en Volvo haalde hij hooguit tweehonderd kilometer per uur, wat in zijn kringen niks is. Dat er nog bijna negenduizend van die krengen zijn gemaakt is een klein wonder.

Zijn reputatie dankt de auto niet zozeer aan zijn prestaties op de snelweg als aan zijn hoofdrol in de Hollywood-sequel Back to the Future, waarin een stomvervelend knaapje en een dito geleerde per DeLorean door de tijd reizen, en de daarvoor vereiste hulpapparatuur op het dak de auto nog afstotelijker maakt dan hij al was. Niettemin werd de DeLorean een populair verzamelobject. Ook in Nederland bestaat of bestond een DeLorean-club, met enkele tientallen leden. De mensheid is blind.

In 1983 viel voor DeLoreans fabriek in het Ierse Dunmurray het doek, nadat de baas was opgepakt op beschuldiging van drugs smokkel en fraude. Sindsdien kleeft aan het ongelakte staal van zijn gedrocht de smet van witteboordencriminaliteit en zakelijke onmacht, al werd DeLorean in 1984 vrijgesproken van alle be schuldigingen.

In de slagschaduw van zijn ne derlaag kwam DeLorean tot het geloof, die beproefde vluchtheuvel voor gevallen helden. De Heer beloonde zijn bekering niet met goede werken: in 1999 werd John DeLorean failliet verklaard. Hij bleef van auto’s dromen tot zijn laatste snik.

bas van putten

Kinderen en groente

Woodcraft Folk, een idealistische organisatie voor kinderen uit achterstandswijken, overleefde de Thatcher-jaren, maar acht jaar New Labour dreigt haar te veel te worden.

De Woodcraft Folk werd tachtig jaar geleden opgericht door Labour-leden die de scouts te militaristisch vonden. Koeien melken, boomhutten bouwen en tomaten plukken moest ook gaan zonder trouw te zweren aan God en de Koning. Naast liefdadige schenkingen ontving de Woodcraft Folk sinds de jaren zestig ook jaarlijks geld van het ministerie van Onderwijs. Deze steun dreigt nu te stoppen. Volgens de staatssecretaris voor Kinderzaken, Margaret Hodge, zijn er namelijk niet genoeg «robust outcome indicators», wat Newlabouriaans is voor: de stichting doet niet genoeg voor minderheden, zoals vastgelegd in Every Child Matters, het «inclusiveness»-programma van de regering. De directeur stond perplex, te meer omdat harmonie tussen kinderen met uiteenlopende achtergronden juist een doel van de Woodcraft Folk is.

Mogelijk biedt, zo stelde een lezer van The Daily Telegraph met gevoel voor tijdgeest, het aanstellen van een assertive outreach worker, een social inclusion analyst, een partnership networking team leader, een rights and resources co-ordinator, een equality and diversity manager en een impact and outcome auditor uitkomst. In ieder geval is de Woodcraft Folk meer dan ooit nodig nu schoolreisjes uit angst voor claims een zeldzaamheid worden en scholen potjes voetbal tijdens de pauze langzaam aan banden leggen. Tijdens zijn «Voedselrevolutie» op lagere en middelbare scholen ontdekte Jamie Oliver dat niet alleen avocado’s onbekende fenomenen zijn, maar ook aardappels, in hun oorspronkelijke gedaante althans. Tony Blair reageerde afgelopen weekeinde met het instellen van een School Food Trust: een quango die zich ijverig zal gaan toeleggen op het tellen van erwtjes en bruine bonen. Waar, hoe en wanneer die groeien, dat zal voor de meeste kinderen een groot geheim blij ven.

Patrick van IJzendoorn