Deze week

Week 22

Hitsig

Met een fraai staaltje circumstantial evidence wist het televisieprogramma Nova de aanklacht tegen Ruud Lubbers kracht bij te zetten. Wat was het geval? Nova had ontdekt dat Lubbers al eerder in de problemen was gekomen met een kwestie die te maken had met seks (Seks! Seks! Seks!). Het programma had nota bene «de hand weten te leggen» (journalistieke vaktaal voor materiaal dat is aangereikt) op een intern document met kritiek jegens de verdachte. In een CNN-interview had Lubbers zich «nogal laconiek» (Nova) uitgelaten over West-Afrikaanse hulpverleners die zich in natura lieten betalen voor hulpgoederen. Nova toonde de CNN-beelden. En wat gebeurde? De verdachte verscheen in beeld en het publiek hoorde hem een poging doen om in niet-ideologische hulpverlenerstaal maar met realistische en eerlijke bewoordingen de situatie te analyseren. Fout volgens leden van zijn organisatie, «nogal laconiek», vond Nova.

Maar Nova had meer: om aan te tonen dat «zijn reputatie al flink beschadigd» is, werd een lang fragment getoond uit het satirische tv-programma Kopspijkers. En of dat nog niet genoeg was, volgden een advocaat en een jurist, die weliswaar onder het mom «als dan» toch maar zinnen uitspraken als: «Dit staat niet op zichzelf», «Misschien is dit iets wat al langer sluimert», «Er komt van alles naar boven», en: «Wat destijds in Nederland allemaal…»

Het bleef die maandagavond nog lang gezellig in het Nova-café.

Lolita-plagiaat

In 1916 verscheen Heinz von Eschweges korte verhaal Lolita in een bundel. Ruim twee maanden geleden werd Nabokov ervan beschuldigd titel en thema van zijn beroemde roman te hebben gestolen van Von Eschwege, die later nazi werd. De twee leefden voor de Tweede Wereldoorlog in dezelfde Berlijnse wijk.

De discussie of Nabokov dit bewust of onbewust deed, blijft nog onbeslist. Punt van meningsverschil is bijvoorbeeld dat wanneer Nabokov expres zou hebben geplagieerd het nogal doorzichtig was om ook de naam Lolita te recyclen. Volgens de Duitse criticus, en aanjager van de affaire, Michael Naar was het een geval van cryptomnesia: men vergeet dat men iets geleerd heeft en denkt dat men het zelf heeft verzonnen.

Christopher Caldwell, senior editor van The Weekly Standard en columnist voor The Financial Times, ziet de aanval andermaal als een voortzetting van de kritiek dat Lolita een pervers werk is. Hij schrijft: «The consensus for the past half-century has been that ‹Lolita› is not smut because it is a work of original genius. The new controversy raises skeptics’ hopes that they can now win the argument on a technicality, simply by running it backward: if ‹Lolita› is not a work of original genius, then it is smut.»

Nierprijs

De prijs van een mensennier, op de zwarte markt van Brazilië? Zestigduizend dollar.

Journalist Larry Rohter volgde voor The New York Times een nier van Brazilië naar New York. Eerst behoorde hij toe aan één van de 23 kinderen van een prostituee, een straatarme 38-jarige man die zijn orgaan met zesduizend dollar voor tien procent van de uiteindelijke verkoopprijs van de hand deed. Nu is de nier orgaan van een 48-jarige vrouw uit Brooklyn, die door de dokters werd verteld dat ze zo snel mogelijk aan een nier moest komen, op wat voor manier dan ook.

Baby Bruce

Binnenkort op de veiling in New York: het geboortecertificaat van Bruce Springsteen, bestaande uit negen formulieren en volgens de catalogus «medisch zeer gedetailleerd over de geboorte». Na zorgvuldige bestudering van het handschrift kan dit blad alvast als geboortegewicht melden: 6 LBS. 6 OZS.

Breaking News

Dinsdagochtend prijkte op Teletekst deze zin: «Bevrijd meisje werd misbruikt». Het bijbehorende bericht begon met de naam van het slachtoffer en vertelde dat ze seksueel was misbruikt door haar ontvoerder. Het radiojournaal deed het niet anders. Het slachtoffer werd bij naam genoemd, de dader niet.

Jazeker, het is gebeurd en het behoort onderdeel van de berichtgeving te zijn. Kennelijk is enige consideratie met de gevoelens van een dertienjarig meisje geen factor meer.