Deze week

Week 32

Talibantaxi’s

In de verhitte taxistrijd in Amsterdam na de verruiming van het vergunningenstelsel raakte onder autochtone taxichauffeurs het woord «Talibantaxi» in zwang. Chauffeurs op Talibantaxi’s zouden geen straat kennen, noch het Nederlands voldoende machtig zijn om het beroep eervol te kunnen uitoefenen.

Sinds in Afghanistan de jacht op de Taliban werd geopend, is deze beschuldiging niet zonder gevolgen. Onder de door de Amerikanen ten onrechte opgepakte Afghanen bleken opvallend veel taxichauffeurs te zijn. Dat schrijven Greg Miller van The Los Angeles Times — de enige journalist die toegang wist te krijgen tot de Amerikaanse ondervragers in Kandahar — en de Amerikaanse ondervrager Chris Mackey. Op 19 juli verscheen hun boek The Interrogaters: Inside the Secret War against Al Qaeda (Little, Brown and Company).

De Belgische televisie wist een van de taxichauffeurs op te snorren. Hij werd onlangs vrijgelaten uit Guantánamo Bay. «Ik ben aangegeven door een rivaal. Een concurrent die mij van de straat wilde en daarom verklaarde dat ik van de Taliban ben en met al-Qaeda heb samengewerkt. Hij verloor er een concurrent door en kreeg ook nog een aanzienlijke financiële beloning voor dat volledig uit de lucht gegrepen verhaal.»

Inmiddels zijn tachtig gevangenen vrijgelaten die via Kandahar en Al Bagram zijn binnengekomen na onterechte tips van de plaatselijke bevolking. (PvO)

Zonder grenzen

Tot 2007 is Jacques Chirac president van Frankrijk. Wie volgt hem op? De mateloos ambitieuze minister van Financiën Nicolas Sarkozy maakt kans om al op korte termijn premier Raffarin te vervangen. Maar is de met Chirac in onmin geraakte tovenaarsleerling van de Gaullisten ook de meest populaire politicus van Frankrijk? Net niet. Net als Amerikaanse media onderzoekt ook het Franse weekblad Le Point permanent de approval rate van kopstukken van de Franse politiek. Afgelopen maand stond Sarkozy tweede met een positief saldo van zestig procent favorable en 36 procent défavorable. Derde was de Parijse burgemeester Bertrand Delanoë. De politicus met het meeste vertrouwen is de socialist Bernard Kouchner, voormalig minister van Volksgezondheid, oprichter van Artsen Zonder Grenzen en voormalig Kosovo-gezant van de VN. Kouchner laat met 65 procent favorable en 22 procent défavorable socialistenleider François Hollande ver achter zich. Kouchner heeft officieel geen belangstelling voor het presidentschap en houdt zich vooral bezig met de promotie van zijn laatste boek. De titel van dit samen met Dany Cohn-Bendit geschreven werk? Quand tu seras président… (PV)

Jachtseizoen

Journalistiek: het is het op twee na gevaarlijkste beroep in Rusland aan het worden. Alleen zakenlieden en dienstplichtige soldaten lopen — respectievelijk door de treiterijen binnen de kazerne en de schermutselingen in de «brandhaarden» in vooral Tsjetsjenië dan wel de voortdurende strijd om de herverdeling van de voormalige socialistische staatseigendommen — meer risico voortijdig aan hun einde te komen.

Vorige week bijvoorbeeld is Natalja Romanova, economisch redacteur van het weekblad Compagny, voor haar huis in elkaar geslagen. Na de schoppartij belandde ze in het ziekenhuis. Ze kwam er goed vanaf. Amper drie weken eerder moest Paul Khlebnikov, een Amerikaan die in Rusland faam had verworven met zijn bestseller over de in ongenade geraakte oligarch Boris Berezovski en die sinds kort hoofdredacteur was van de Russische versie van het zakenblad Forbes, een aanslag op de stoep van de redactieburelen met de dood bekopen.

«Khlebnikov ging niet zorgvuldig met de feiten om», aldus Berezovski laconiek vanuit Londen, waar hij andere gebeurtenissen in zijn vaderland juist met conspiratieve theo rieën pleegt te becommentariëren. Kort na de moord op de hoofdredacteur van Forbes werd langs de ringweg van Moskou het lijk gevonden van een Armeense journalist.

Sinds Poetin in 2000 president werd, zijn buiten de frontlinie van de klassieke oorlogsgebieden grof geschat zestien journalisten in Rusland om zeep geholpen.

Behalve intimi en vakgenoten mag het hoge sterftecijfer onder journalisten in Rusland slechts weinigen in beweging brengen. Onder president Jeltsin was dat anders. De moord op een journalist die de handel en wandel onderzocht van de minister van Defensie, die niet toevallig met de bijnaam Pasja Mercedes werd vereerd, was een schandaal. De liquidatie van een immens populaire televisiepresentator leek zelfs op een nationale tragedie waarover bijna tien jaar later menigeen nog niet is uitgepraat.

De kijkers en lezers horen er nu veel minder over dan toen. Poetin beloofde in 2000 normalisatie van Rusland. Zijn kiezers krijgen dat nu. Wat niet weet, wat niet deert. (HS)

Pieter van Os, Hubert Smeets, Peter Vermaas